Dergiler / Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi / 2021 / Cilt: 25 - Sayı: 1
Ekmeklik buğdayın (Triticum aestivum) çimlenme ve fide döneminde tuzluluk stresine toleransının diallel analizi
- Sayfa
- 23–29
- DOI
- —
Özet
Tuz stresi en önemli abiyotik stres faktörlerinden biridir ve dünyadaki sulanan alanın yaklaşık olarak % 20'sini etkilemektedir. Bu çalışma, dört ekmeklik buğday ebeveyni ve bunların 4 x 4 tam diallel melezlerinin erken fide aşamasında (kök uzunluğu, koleoptil uzunluğu, sürgün uzunluğu, çimlenme hızı ve çimlenme gücü) tuzluluk stresine tepkisini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Ebeveynler ve F2 hibridlerine sodyum klorür (NaCl) uygulanarak (0 kontrol, 100 mMol) laboratuvar koşullarında değerlendirildi. Genel (GUY) uyum yeteneğinin kareler ortalaması incelenen tüm özellikler için oldukça yüksek düzeyde olumlu ve önemli bulunmuştur. GUY: ÖUY (özel uyum yeteneği ) oranı, incelenen tüm özellikler için bir den büyük bulunmuş bu da eklemeli gen etkisinin eklemeli olmayan gen etkisinden daha yüksek bir katkı sağladığını göstermiştir. Stres koşulları altında 84CZT04 çeşidi GUY etkileri yönünden koleoptil uzunluğu, kök uzunluğu ve sürgün uzunluğu özellikleri için istenen kombiner olduğunu göstermiştir. Melezlerin ÖUY etkilerine ilişkin tahminlerde ise, her iki koşulda 1 × 4 ve 3 × 1'in kök ve sürgün uzunluğu özellikleri için ümitvar melez kombinasyonlar olduğu görülmüştür.
Abstract
Salt stress is one of the most crucial abiotic stress factors and affects about 20 % of the world's irrigated land. The present study was conducted to evaluate the combining effects of salinity stress response at the early seedling stage, (root length, coleoptile length, shoot length, germination rate and germination vigour) using four parents and their 4 x 4 full-diallel crosses of bread wheat. Parents and their F2 hybrids were assessed in the laboratory under salinity stress induced by sodium chloride (NaCl) with two treatments (0 control, 100 mMol). General (GCA) combining ability mean squares were highly significant for all traits studied. The GCA: SCA (specific combining ability) rate was greater than the unit for all the traits studied and additive genes indicated a higher contribution than non-additive genes in the inheritance of these characters. GCA effects showed that 84CZT04 was the desirable general combiner for coleoptile length, root length and shoot length under salinity stress condition. Estimates of the SCA effects of crosses demonstrated that 1× 4 and 3 × 1could be regarded as the most desirable cross-combination for root and shoot length at both conditions.