A Research on Determination of the Performance Rosa damascena Mill. As Pollen Source in Rose Breeding by Hybridization

Melezleme Yoluyla Gül Islahında Polen Kaynağı Olarak Isparta Gülü (Rosa damascena Mill.)’nün Performansının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

Ezgi DOĞAN,Soner KAZAZ,Tuğba KILIÇ,Hilal DURSUN,Talha Hasan ÜNSAL,Merve URAN

Özet

Hybridization breeding is the most widely used method in the development of rose varieties in the world. Recently, with the increasing consumer demand for fragrance in cut flowers, the breeders has led to improve the scented rose in breeding. Rosa damascena Mill. known as oil rose, is one of the most important fragrant rose species in the world. Parental selection is one of the factors affecting success in the development of new rose varieties by hybridization breeding. The study was conducted on 01 May-30 October 2019 to determine the performance of Rosa damascena as a male parent in rose breeding through hybridization. In this study, the viability and germination rate of the flower were examined in Rosa damascena, while the number of fruit and seeds and the germination rates of hybrid seeds were determined in 10 hybrid combinations. The maximum number of seeds per fruit was determined in Freedom x Rosa damascena combination with 31.5 seeds, followed by Pink Akito x Rosa damascena combination with 26.6 seeds while the minimum seed number per fruit was 7.29 with Cherry Brandy x Rosa damascena combination. The highest germination rate (32.33%) was determined in Pink Akito x Rosa damascena when the lowest germination rate was examined in Black Magic x Rosa damascena combination.

Abstract

Dünyada gül çeşitlerinin geliştirilmesinde en yaygın kullanılan yöntem melezleme ıslahıdır. Son yıllarda birçok süs bitkisinde olduğu gibi güllerde de kokuya olan talebin artması, gül ıslahçılarını güllere koku karakterini kazandırmaya yönelik ıslah çalışmalarına yöneltmiştir. Ülkemizde yağ gülü ve Isparta gülü olarak da bilinen Rosa damascena Mill. dünyadaki en önemli kokulu gül türlerinden biridir. Melezleme ıslahı ile yeni gül çeşitlerinin geliştirilmesinde başarıyı etkileyen faktörlerden biri de ebeveyn seçimidir. Melezleme yoluyla gül ıslahında baba ebeveyn olarak Rosa damascena’nın performansının belirlenmesi amacıyla yürütülen bu çalışmada, 10 farklı melez kombinasyonu oluşturulmuş ve 01 Mayıs-30 Haziran 2018 tarihleri arasında kombinasyon başına 10’ar adet olmak üzere toplam 90 adet tozlama işlemi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, Rosa damascena’da çiçek tozu canlılık oranı ve çimlenme gücü belirlenirken, melez kombinasyonlarında meyve ve tohum sayısı ile melez tohumların çimlenme oranları belirlenmiştir. Meyve başına en fazla tohum sayısı 31.5 adet ile Freedom x Rosa damascena kombinasyonunda belirlenirken, bunu 26.6 adet ile Pink Akito x Rosa damascena kombinasyonu izlemiş, meyve başına en az tohum sayısı ise 7.29 adet ile Cherry Brandy x Rosa damascena kombinasyonunda elde edilmiştir. Elde edilen melez tohumlarda, en yüksek çimlenme oranı (%32.33) Pink Akito x Rosa damascena, en düşük çimlenme oranı (%1.82) ise Black Magic x Rosa damascena kombinasyonunda belirlenmiştir.