Dergiler / Ziraat Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 14 - Sayı: 1

Manisa-Akselendi Ovasında Rüzgar Erozyonu Etkisi Altındaki Arazilerin Potansiyel Toprak Kaybı Değerleri ve Rüzgarla Aşınabilme Grupları (WEG) Dağılımı

Distribution of Potential Soil Loss Values and Wind Erodibility Groups (WEG) of Areas under The Effect of Wind Erosion in Manisa-Akselendi Plain

Sayfa
58–67
DOI
—

Özet

Ege Bölgesi’nin Manisa ili Akselendi Ovasında Akdeniz iklimi koşullarında rüzgar erozyonu bakımından çok ilginç bir örnek oluşturan, yıllık yağışın 600 mm civarında olduğu arazilerde ortaya çıkan kumul aktiviteleri ile yine rüzgarların meydana getirdiği bazı aşınım ve birikim olayları yer almaktadır. Rüzgar erozyonu ve bunun sonucunda ortaya çıkan kumul hareketleri en fazla, Akhisar’ın Beyoba, Sazoba, Akselendi köyleri, Gölmarmara’nın Tiyenli, Değnekler ve Kayaaltı köyleri ile Saruhanlı’nın Kumkuyucak köyü civarında etkilidir. Bu çalışmada jeoistatistik yöntemler kullanılarak rüzgar erozyonuyla potansiyel toprak kaybı haritası ve rüzgarla aşınabilme grubu (WEG) haritası çıkarılmıştır. Rüzgar erozyonu bakımından değerlendirmek amacıyla, rüzgar sedimentlerinin biriktiği araziler, kumul alanları ve tarım alanlarından 0-2,5 cm ve 2,5-5 cm’den başlayarak farklı derinliklerden 204 noktadan toplam 834 örnek alınmıştır. Yapılan toprak analiz sonuçlarına göre yüzey örneklerinin yarısından fazlası WEG bakımından en tehlikeli gruba girmektedir. Toprak kaybı toleransı değerleri dikkate alındığında elde edilen toprak erodibilitesi (I faktörü) değerlerine göre kuru agregat analizi yapılan örneklerin %85,7’si rüzgar erozyonuna çok duyarlı olan topraklar durumundadır.

Abstract

Inland sand dune activities that set an interesting example regarding wind erosion under the conditions of the Mediterranean climate, appearing on lands where the annual rainfall is about 600 mm, and some erosion and accumulation, again caused by winds, take place on the Akselendi Plain, Manisa of the Aegean Region. Wind erosion and consequent sand dune movement affect mostly around the villages of Beyoba, Sazoba and Akselendi of Akhisar; the villages of Tiyenli, Değnekler and Kayaaltı of Gölmarmara and the village of Kumkuyucak of Saruhanlı. In the research area, maps of wind erodibility groups (WEG) and of potential soil loss by wind erosion have been prepared using geostatistical methods.In order to evaluate the wind erosion, 834 samples were taken from 204 points from different depths starting from 0-2,5 cm and 2,5-5 cm from places where wind sediment accumulated, sand dunes and agricultural area. According to the results of soil analyses, more than half of the surface samples are in the most dangerous group in terms of WEG. Considering the soil loss tolerance figures, 85,7% of the samples which have been analyzed for dry aggregates regarding the soil erodibility (factor I) values is very sensitive to wind erosion.

Anahtar kelimeler: Rüzgar erozyonu, WEQ, WEG, I faktörü, kuru agregatlar