FEODALİZMDEN KAPİTALİZME GEÇİŞ SÜRECİNDE İNGİLTERE’DE HUKUKİ DÜZENİN KURULUŞU VE İKTİDARIN PAYLAŞIMI

THE ESTABLISHMENT OF THE LEGAL ORDER AND THE POWER-SHARING IN ENGLAND DURING THE TRANSITION PERIOD FROM FEUDALISM TO CAPITALISM

Özet

Bu çalışma İngiltere’nin Normanlar tarafından fethinden 18. yüzyılın başına uzanan tarihsel sürecini hukuki düzeninin dönüşümü bağlamında incelemektedir. Söz konusu dönüşümün irdelenmesinde ekonomik alt yapı ve politik üst yapıdaki gelişim, değişim ve çatışmaların etkileri esas alınmaktadır. Bu çerçevede krallar ile parlamento arasında yaşanan iktidar mücadeleleri ile toplumsal sınıflar arasındaki çatışmaların hukuki ve siyasi sonuçları tartışılmaktadır. İlk olarak çalışma Ortaçağ İngilteresi’nde merkeziyetçi iktidarın ve hukuk düzeninin nasıl kurulduğunu sorgulamaktadır. Kuruluş aşamasının ardından tarımsal kapitalizmin gelişimi, daha sonra ticari kapitalizmin ortaya çıkışının bu düzen üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Bu süreçte üretim tarzındaki değişimler hem siyasal yapıyı hem hukuki kurumları etkilemiştir. Ancak Stuart hanedanlığının başlaması ile beraber geleneksel siyasal yapıda bir dizi dönüşüm yaşanmıştır. Stuartlar’ın mutlakiyetçi yönetim özlemleri kral ile parlamento arasındaki ortaklığı ve güç paylaşımını bozmuştur. Bununla birlikte kapitalistleşmeye başlayan iktisadi düzen, zenginleşmiş parlamento yanlısı sınıfların Stuart mutlakiyetçiliğine karşı muhalefetini doğurmuştur. Özünde burjuvazinin ve kapitalistleşen aristokratik unsurların siyasal iktidara talip olması ile başlayan süreç iç savaş, cumhuriyet, restorasyon ve 1688 Devrimi ile bir dizi aşamadan geçmiştir. 1688 Devrimi ile İngiliz modern devleti, kapitalist üretim tarzının gerekliliklerini karşılayabilecek bir siyasal düzeni ve onun hukuki kurumlarını inşa etmiştir. Bu süreçte yaşanan çatışma ve tartışmalar liberal siyasal teorinin ve hukuk düzeni anlayışının temel ilkelerini belirlemiştir.

Abstract

Abstract: This article scrutinizes England’s historical period from the Norman Conquest to the beginning of the 18th century in the context of the transformation of its legal order. The analysis of this transformation is based on the effects of developments, changes and conflicts in the economic base and political superstructure. Concordantly the power struggles between the kings and the parliament and the conflicts among the social classes as a part of their legal and political consequences are also discussed. Primarily, the article interrogates how the centralist power and the legal order were established in the medieval England. Following the establishment phase, it deals with the effects of development of agricultural capitalism and then the occurrence of commercial capitalism on this legal order. In this process, alteration in the mode of production affected both the political structure and legal institutions. However, with the beginning of the Stuart dynasty there have been a series of transformations in the traditional political structure. Stuarts’ absolutist administration aspirations disrupted the partnership and power sharing between the king and the parliament. On the other hand, the economic order that started to capitalize generated the opposition of the enriched pro-parliamentary classes against Stuart absolutism. Essentially, the process that began with the bourgeoisie and the capitalist aristocratic elements aspiring to political power went through an array of phases with the civil war, the republic, the restoration and the Revolution of 1688. With the Revolution of 1688, the English modern state constituted a political order and its legal institutions that could meet the requirements of the capitalistic mode of production. Many conflicts and discussions that took place during the process have determined the fundamental principles of the liberal political theory and the conception of liberal legal order.