Öz-Anlayışın Yordayıcıları Olarak Psikolojik Katılık ve Bilişsel Esneklik

Psychological Inflexibility and Cognitive Flexbility as Predictors of Self-Compassion

Özet

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin psikolojik katılık ve bilişsel esneklik değişkenlerinin öz-anlayış düzeylerini ne denli yordadığını ve bazı kişisel değişkenlere ve algılanan anne-baba tutumlarına göre öğrencilerin öz-anlayış düzeylerinin anlamlı farklılık gösterip göstermediğini incelemek amacıyla yapılan betimsel türde bir çalışmadır. Araştırma örneklemini İstanbul Aydın Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi’ne bağlı farklı bölümlerde birinci ve dördüncü sınıfa devam eden 246 kadın, 77 erkek olmak üzere toplam 323 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Türkçe uyarlamaları ve geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan Öz-Anlayış Ölçeği, Kabul ve Eylem Formu-II, Bilişsel Esneklik Envanteri ve araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi, regresyon analizi, t Testi, Kruskal-Wallis H ve Mann Whitney-U Testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda öz-anlayış ile psikolojik katılık arasında yüksek düzeyde negatif yönlü bir ilişki, özanlayış ile bilişsel esneklik arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca psikolojik katılık ve bilişsel esneklik değişkenlerinin öz-anlayışı anlamlı derecede yordadığı saptanmıştır. Sınıf düzeyi ve algılanan anne-baba tutumuna göre özanlayış düzeyi anlamlı farklılık gösterirken, cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Dördüncü sınıfa devam eden öğrencilerin birinci sınıfa devam eden öğrencilere oranla öz-anlayış düzeyleri anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Demokratik anne-baba tutumuna sahip öğrencilerin öz-anlayış düzeyleri ile ilgisiz, koruyucu ve tutarsız anne-baba tutumuna sahip öğrencilerin öz-anlayış düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Bulgular alanyazında bağlı kalarak tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

This research is a descriptive study conducted to examine the extent to which the variables of psychological inflexibility and cognitive flexibility predict the self-compassion levels of university students and whether students' self-compassion levels show significant differences according to some personal variables and perceived parental attitudes. The sample of the study consists of 323 university students (246 female, 77 male) attending first and fourth grades in different departments of the Faculty of Arts and Sciences of Istanbul Aydın University. In the study, “Self-Compassion Scale”, “Acceptance and Action Form-II” and “Cognitive Flexibility Inventory” and “Personal Information Form” were used to measure data. Pearson product-moment correlation analysis, regression analysis, t Test, Kruskal-Wallis H and Mann Whitney-U were used to analyze the data. According the results of the study, there was a high negative correlation between self-compassion and psychological inflexibility, and a moderate positive relationship between selfcompassion and cognitive flexibility. Also, it was found that psychological inflexibility and cognitive flexibility significantly predicted self-compassion. While the level of self-compassion showed a significant difference according to grade level and perceived parental attitude, no significant difference was found in terms of gender. The level of self-compassion of the students attending the fourth grade was found to be significantly higher than the students attending the first grade. According to perceived parental attitudes, significant differences were found between students’ self-compassion levels. The findings were discussed in accordance with the literature and suggestions were made.