ADIN ÖLÜM SONRASI MARKA OLARAK HAKSIZ KULLANIMINDA KİŞİLİK HAKLARI VE MARKA HUKUKU ÇERÇEVESİNDE MİRASÇILARIN KORUNMASI

PROTECTING THE HEIRS FROM POST MORTEM WRONGFUL USE OF THE DECEASED’S NAME REGARDING PERSONAL RIGHTS AND TRADEMARK LAW

Özet

Teknolojik gelişmelerin, medyanın hayatımızın büyük bir bölümüne hâkim olmasını sağlaması sonucu adın markasal kullanımı büyük önem kazanmıştır. Bilhassa tanınmış kişilerin yıllar içerisinde sarf ettikleri emek sayesinde oluşturdukları itibarlarını ve adlarını marka olarak kullanmak ya da kullandırtmak suretiyle paraya çevirmek istemeleri doğaldır. Bununla birlikte tanınmış kişinin adının onun rızası olmaksızın kullanıldığına da rastlanmaktadır. Tanınmış kişinin, adının başkası tarafından marka olarak kullanılmasına karşı koyabilmesi için gerekli pozitif düzenlemeler hukukumuzda mevcuttur. Ancak tanınmış kişinin adının, ölümünden sonra başkası tarafından ve mirasçılarının izni olmaksızın marka olarak kullanılması halinde, mirasçıların bu kullanımı nasıl engelleyecekleri sorusu henüz cevaplanmış değildir. Yargıtay’ın bu hususta vermiş olduğu kararlar mevcutsa da gerekçesi tatmin edici olmaktan uzaktır. Bu çalışmada hem kişilik hakları hem de marka hukuku çerçevesinde mirasçıların, müteveffanın adının marka olarak haksız kullanıma karşı çıkabilmelerinin teorik temelleri üzerinde durulmuş, bu amaçla Alman yüksek mahkeme kararları ve Amerikan hukuku düzenlemelerine de değinilerek uluslararası bir perspektif kazanmaya gayret edilmiştir.

Abstract

The use of a name as a trademark has significant importance as a consequence of the dominance of media in our lives, enabled by technological developments. It is only natural for especially celebrities who established their fame upon years' of hard work to commercialize their fame by using or leasing their names as trademarks. As a side note, which is the main object of this study, this name might be used without their consent. The law openly regulates the protection of names from wrongful use. However, how the heirs can protect the celebrity's name from wrongful post mortem use is not clear. Even though the Supreme Court has found the chance to state its opinion on this issue, the reasoning behind its ruling is unsatisfying. In this study, the theoretical foundation of the heirs' protection from wrongful post mortem use of the name as a trademark is established in the scope of personal rights and trademark law, and by examining German supreme court decisions and American law, an international perspective is sought.