Dergiler / darulfunun ilahiyat / 2020 / Cilt: 31 - Sayı: 1
Islam Hukuku Teorisinde Majāz’da Dhihn / Zihin (Bilişsel Bağlantı) Işlevini Incelemek
- Dergi
- darulfunun ilahiyat
- Sayfa
- 1–21
- DOI
- —
Özet
Simon Udo ve Michiel Leezenberg, Abd el-Kahir el-Cürcani’nin Esrar el-Belağa ve Delailü’l-İcaz adlı eserlerinin mecaz ve istiare bahsinde bilişsel dil bilimin izlerinin bulunduğunu iddia etmişlerdir. Ancak, ne Simon ne de Leezenberg iddia ettikleri bu izin, mecaz ve istiare konusuna yer veren başka klasik eserlerde bulunup bulunmadığına değinmez. Bu çalışma, Simon ve Leezenberg’un iddia ettiği bilişsel izlerin sadece Abd el-Kahir el-Cürcani’nin eserlerine hasredilemeyeceğini, aksine Hanefi usûlcülerin zihin ve mecaz ilişkinden haberdar olduklarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışmanın savını sınırlandırmak için ve tartışmaya sundukları önemli kavramlar ve örnekler sebebiyle ağırlıklı olarak 13. ve 14. yüzyıl Hanefi usul eserlerinden yararlanılmıştır. Bu çalışmada Hanefi usûlcülerin mecaz ile zihin arasındaki ilişkiyi açıklamak için kullandıkları ittisal, zihin ve mahal kavramları ele alınacaktır.
Abstract
Simon Udo and Michiel Leezenberg point to the cognitive traces in the works of ‘Abd al-Qāhir al-Jurjānī (d. 1078), named Asrār al-Balāgha and Dalā’il al-i‘jāz. However, neither Simon nor Leezenberg provide an insight whether these traces can be found in other classical sources, where majāz and isti‘āra are discussed. This paper argues that Simon’s and Leezenberg’s argument that the awareness of the cognitive elements in the classical Islamic approach to majāz and isti‘āra cannot be reduced in ‘Abd al-Qāhir al-Jurjānī’s works. Rather, that the Hanafī legal theorists were aware of the function of dhihn/mind in the mechanism of majāz. Due to presenting a remarkable theoretical examination of the tropes and metaphors, 13th and 14th century Hanafī uṣūl al-fiqh sources are chosen. To clarify my argument, I will mainly focus on the analysis of the terminology, which expounds the relationship between majāz and mind: Such as, ittiṣāl (ilink/connection), dhihn (mind,) maḥal (space/domain).