Leibniz’in Klasik ve Modern Mantığa Katkıları

Özet

Leibniz’in felsefesinin temelini mantık anlayışı oluşturmaktadır. O, metafizik, bilgi ve etik kuramını mantık ilkeleri ile temellendirmiştir. Böylece mantık biliminin felsefe için önemini vurgulamış ve ayrıca yeter-sebep ilkesinin de bir mantık ilkesi olduğunu ileri sürerek klasik mantığa katkıda bulunmuştur. Düşünce tarihinde yeter-sebep ilkesini kullanan ilk düşünür Leibniz değildir; fakat Leibniz’e kadar neredeyse hiçbir düşünür bu ilkeyi varlığın ve bilginin temel ilkesi olarak kullanmamıştır. Bazı mantıkçılar yeter-sebep ilkesini mantık ilkesi olarak kabul etmemektedir. Leibniz ise bu ilkenin bir mantık ilkesi olduğunu ileri sürerek Tanrı anlayışını, bilgi felsefesini ve kötülük problemini bu ilkeden hareketle açıklamıştır. O, metafizik, bilgi ve etik kuramını temellendirmek için klasik mantığı özgün bir şekilde kullanmıştır. Bununla birlikte klasik mantığın yetersiz kaldığı problemleri çözmek ve felsefeye evrensel bir nitelik kazandırmak için daha işlevsel bir mantık arayışına girmiştir. Bu nedenle bütün insanların açık ve net ifadelerle iletişim kurmasını sağlayan ve matematik ilkelere dayalı evrensel bir dil oluşturmak için çalışmalar yapmıştır. Leibniz, evrensel karakterizm projesini tamamlayamamış olsa da onun bu alandaki çalışmaları yeni bir mantık biliminin yolunu açmıştır. Bu nedenle bu makale Leibniz’in klasik ve modern mantığa sağladığı katkıları açığa çıkarmayı amaçlamaktadır.

Abstract

The basis of Leibniz’s philosophy is the theory of logic. He based his metapyhysics, knowledge, and ethical theory on logic principles. Thus, he emphasized the importance of the science of logic to philosophy and also contributed to classical logic by arguing that the principle of sufficient reason is also a principle of logic. Leibniz was not the first thinker in the history of philosophy to use the principle of sufficient reason but almost no thinker until Leibniz has used this principle as the basic principle of being and knowledge. Some logicians do not accept the principle of sufficient reason as the principle of logic. By claiming that this principle is a principle of logic, Leibniz explained the understanding of God, the philosophy of knowledge and problem of evil based on this principle. He uniquely used classical logic to ground his theory of metapyhysics, knowledge, and ethics. However, he sought a more functional logic in order to solve the problems that classical logic was insufficient and to give philosophy a universal quality. Therefore he has worked to create a universal language based on mathematical principles that allows all people to communicate in clear and precise expressions. Although Leibniz could not complete his universal characterism project, his work in this field paved the way for a new science of logic. Therefore, this article aims to reveal Leibniz’s contributions to classical and symbolic logic.