Dergiler / Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi / 2021 / Cilt: 11 - Sayı: 2
Mükemmeliyetçilik ile Depresyon-Anksiyete-Stres İlişkisinde Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Belirsizliğe Tahammülsüzlüğün Aracı Rolünün İncelenmesi
- Sayfa
- 557–593
- DOI
- —
Özet
Mevcut araştırmanın amacı, mükemmeliyetçiliğin boyutları (kendine yönelik, baş- kalarına yönelik ve sosyal olarak dayatılan mükemmeliyetçilik) ile depresyon, ank- siyete ve stres arasındaki ilişkiyi incelemek ve ardından olası bir ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ve belirsizliğe tahammülsüzlüğün aracı rolünü belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, araştırma yaşları 18-66 arasında olan 252 katılımcı ile yürü- tülmüştür. Katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Öl- çeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği-Kısa Form, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form ve Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-Kısa Form uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, sosyal olarak dayatılan mükemmeliyetçilik ile depresyon, anksiyete ve stres arasında pozitif yönlü korelasyon bulunmuştur. Başkalarına yönelik mükemmeliyetçilik ile depresyon, anksiyete ve stres ilişkisinde ise, sadece depresyon ile negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Yapılan aracı model analizinde sadecesosyal olarak dayatılan mükemmeliyetçilik boyutunda anlamlı sonuçlar elde edil- miştir. Sosyal olarak dayatılan mükemmeliyetçilik ve depresyon-anksiyete-stres arasındaki ilişkiye duygu düzenleme güçlüğünün tüm alt boyutları ile aracılık ettiği belirlenmiştir. Sosyal olarak dayatılan mükemmeliyetçilik ve stres ilişkisinde belir- sizliğe tahammülsüzlüğün engelleyici kaygı ve ileriye yönelik kaygı boyutları ile aracı role sahip olduğu; sosyal olarak dayatılan mükemmeliyetçilik, depresyon ve anksiyete ilişkisinde ise belirsizliğe tahammülsüzlüğün sadece engelleyici kaygı boyutu ile aracılık ettiği saptanmıştır. Sonuçlar ilgili alanyazın kapsamında tartışıl- mıştır.
Abstract
The aim of this study was to examine the relationship between the di- mensions of perfection (self-oriented, other oriented, and socially prescribed perfectionism) and depression, anxiety and stress, and then to determine the mediating role of emotion regulation difficulty and intolerance to uncertainty in a possible relationship. For this purpose, the research was carried out with 252 participants between the ages 18-66. The Personal Information Form, Multidimensional Perfection- ism Scale (MPS), Intolerance of Uncertainty Scale-Short Form (IUS-12), Difficulties in Emotion Regulation Scale-Brief Form (DERS-16), Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21) were ap- plied. Findings showed that a positive correlation was found between socially prescribed perfectionism and depression, anxiety and stress. In addition to this result, other oriented perfectionism only had a signifi- cant negative relationship with depression. Significant results were obtained only in the dimension of socially prescribed perfectionism in the mediator model analysis. All sub-dimensions of emotion regulation difficulty mediated relationship between socially prescribed perfec- tionism and depression, anxiety and stress. In addition, prospective anxiety, inhibitory anxiety subdimensions of the intolerance of uncer- tainty had a mediating role in the relationship between socially pre- scribed perfectionism and stress. Also, inhibitory anxiety subdimension of intolerance of uncertainty mediated in the relationship betweenperfectionism and depression and anxiety. Results were discussed in the context of the literature.