COVID-19 Pandemisinde Üçüncü Basamak Bir Hastane Deneyimi

Mine FİLİZ,Gülden YILMAZ,Gonca FİDAN,Sümeyye KÖŞGER,Ekin KADIOĞLU,Ümit SAVAŞÇI,Yavuz ÇEKLİ,Nesrin ÖCAL,Deniz DOĞAN,Yakup ARSLAN,Gürhan TAŞKIN,Umut KARA,Murat KIZILGÜN,Levent YAMANEL,Cantürk TAŞÇI

Özet

Giriş: COVID-19 hastalarında hastalığın ciddiyetinin erkenden tespiti hem hastalık prognozu hem de sağlık kurumlarının etkin kullanımı açısından önem taşımaktadır. Hastaların erken tanınması ve agresif destek tedavisinin sağlanması hasta yönetiminin temel noktasıdır. Bu nedenle bu çalışmada; COVID-19 tanısıyla yatırılarak izlenen hastaların demografik, klinik, laboratuvar ve radyolojik bulguları değerlendirilmiş ve ciddi seyirde yol gösterebilecek risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: COVID-19 tanısıyla yatırılarak izlenen toplam 579 olgu retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) pozitifliği ve/veya tipik klinik, laboratuvar ve radyolojik bulguları ile COVID-19 tanısı konulup tedavi alan vakalar çalış maya alınmıştır. Çalışma popülasyonu; Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) COVID-19 hastalık şiddeti sınıflanmasına göre gruplara ayrılmıştır. Bu grupların demografik, klinik, laboratuvar ve radyolojik verileri karşılaştırılarak ciddi seyirli hastalık ve mortalite açısından anlamlı risk faktörleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bulgular: Toplam 579 olgunun ortalama yaşı 54 ± 18.25 idi ve 321 (%55.4)’i erkekti. Hastaların 131 (%22.6)’inde ciddi seyirli has talık saptanmıştır ve mortalite oranı %8.29 idi. Hastalarda en sık saptanan komorbiditeler; sırasıyla hipertansiyon (%31.8), diyabetes mellitus (%18.5) ve koroner arter hastalığı (%17.8) olarak bulunmuştur. Hastaneye başvuru anında en sık görülen semptomlar; öksürük (%40.7), ateş (≥38°C; %33.6) ve nefes darlığı (%26.3) idi. Yaş, koroner arter hastalığı ve nefes darlığı varlığı, nötrofil sayısı, üre, CRP, ferritin, Pro-BNP, fibrinojen, IL-6 değerlerinin ciddi seyirli hastalık açısından prediktif göstergeler olduğu saptanmıştır. Bu değişkenler arasında; yaş, nefes darlığı varlığı, üre, ferritin ve Pro-BNP’nin bağımsız prediktif değişkenler olduğu ve hesaplanabilen değişkenler için eşik değerler (“cut-off point”); yaş (59.5), üre (33.5 mg/dL), ferritin (50.8 µg/L) ve Pro-BNP (881 pg/mL) olarak bulunmuştur. Sonuç: COVID-19 hastalığında ciddi hastalık seyri açısından bazı prediktif faktörler olduğu görülmüştür. Bu faktörlerin dikkate alınarak riskin öngörülmesi; hekim ve diğer sağlık çalışanlarına yakından takip edilmesi gereken hasta grubunu saptamak, erken ve uygun tedavi ile bu hastalardaki mortalite oranlarının düşürülmesi ve sürecin uygun yönetimi açısından yol gösterici olacaktır.

Abstract

Introduction: Early detection of the severity of COVID-19 disease is important for patient prognosis and effective use of hospital capac ity. Early detection of critical patients and providing supportive treatment is the main goal of disease management. In this study, we evaluated demographic, clinical, laboratory and radiological findings in COVID-19 patients and aimed to find risk factors associated with poor prognosis. Materials and Methods: A total of 579 cases hospitalized with the diagnosis of COVID-19 were evaluated retrospectively. The diagnosis of COVID-19 was confirmed by polymerase chain reaction (PCR) positivity or typical clinical, laboratory and radiological findings. The study population was divided into groups according to the World Health Organization (WHO) COVID-19 disease severity classification. Significant risk factors associated with severe disease and mortality were investigated by comparing the demographic, clinical, labora tory and radiological data of these groups. Results: Mean age of the 579 cases was 54 ± 18.25, and 321 of them (55.4%) were male. Severe disease was detected in 131 (22.6%) patients and mortality rate was %8.29. The most common comorbidities were hypertension (31.8%), diabetes mellitus (18.5%) and coronary artery disease (17.8%), respectively. The most common symptoms at the time of admission to the hospital were cough (40.7%), fever (38°C; 33.6%) and shortness of breath (26.3%). Age, coronary artery disease and shortness of breath, neutrophil count, urea, CRP, ferritin, Pro-BNP, fibronogen, IL-6 values were found to be predictive variables for severe disease. Age, presence of shortness of breath, urea, ferritin and Pro-BNP values were found to be independent predictive variables for severe disease, and the cut-off points were calculated for these variables (age 59.5, urea 33.5 mg/dL, ferritin 50.8 µg/L and Pro-BNP 881 pg/mL). Conclusion: Some predictive factors were demonstrated to detect severe disease in COVID-19 patients. It is important to predict poor prognosis based on these factors. It provides early detection of critical patients and it will be a guide for reducing mortality rates in these patients with effective treatment.