Dergiler / Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2021 / Cilt: 24 - Sayı: 46

Daha temiz bir dünya için kadınlar kimyasallardan vazgeçebilir mi? Deneysel bir çalışma

Can women give up chemicals for a cleaner world? An experimental study

Sayfa
799–815
DOI
—

Özet

Bu araştırmanın amacı temizlikte kullanılan kimyasalların zararlarına ilişkin verilen bir psikoeğitimin kimyasalları kullanma biçimi ve sıklığı, kimyasalları kullanma miktarını azaltmaya yönelik niyete ilişkin değişim aşaması ve özyeterlik algısı üzerindeki etkisinin boylamsal olarak incelenmesidir. Yöntem olarak zayıf deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmaya 44 kadın gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılara evlerde kullanılan kimyasal temizlik maddelerinin çevreye ve insan sağlığına zararlarını anlatan bir psikoeğitim verilmiş ve katılımcıların psikoeğitim öncesi, hemen sonrası ve 3 ay sonrası bulundukları değişim aşamaları ve özyeterlikleri değerlendirilmiştir. Aynı zamanda psikoeğitim öncesinde kimyasal temizlik malzemelerini kullanma sıklıkları, kimyasallara ilişkin düşünceleri ile kullanma biçimleri değerlendirilmiş ve bu değerlendirme 3 ay sonra tekrarlanmıştır. Katılımcıların özyeterlik algılarındaki değişim Friedman, temizlik maddelerinin kullanım sıklığındaki değişim ise Marginal homojenlik testi ile değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları incelendiğinde katılımcıların özyeterlilik algılarının psikoeğitimden hemen sonra anlamlı oranda arttığı (p

Abstract

The aim of this study is to examine the effect of a psychoeducation about the harmful effects of chemicals used in cleaning on the frequency of using chemicals, the stages of change regarding the intention to reduce the amount of using chemicals, and perception of self-efficacy. The research is a longitudinal study which utilized weak experimental design. 44 women voluntarily participated in the study. Participants were provided with a psychoeducation about the harmful effects of chemical cleaning agents used in homes to the environment and human health. The stages of change and self-efficacy of the participants before, after and 3 months after the psychoeducation were evaluated. At the same time, the frequency of using chemical cleaning materials, their thoughts on chemicals and the way of using them were evaluated before the psychoeducation and this evaluation was repeated 3 months later. The change in the self-efficacy perceptions of the participants was evaluated with the Friedman test and the change in the frequency of using cleaning agents with the Marginal homogeneity test. When the analysis results were examined, it was found that the self-efficacy perceptions of the participants increased significantly right after the psychoeducation (p

Anahtar kelimeler: Kimyasal temizlik malzemeleri, Çevreci davranış, Özyeterlik, Değişim aşamaları