Dergiler / TRT Akademi / 2020 / Cilt: 5 - Sayı: 9
İkinci Dünya Savaşı'nda Radyo Yayınlarında Uygulanan Sansürün Propaganda Posterlerine Yansıması
- Dergi
- TRT Akademi
- Sayfa
- 250–269
- DOI
- —
Özet
Radyo, gerek Müttefik gerekse Mihver Devletleri tarafından İkinci Dünya Savaşı'nda en etkili kullanılan kitle iletişim araçlarından biri olmuştur. Savaş döneminde radyonun sınırları aşan etkisi, ülkelerin, düşman ülkelerin radyo yayınlarına maruz kalmasına yol açmaktaydı. Bu süreçte bazı ülkeler, düşman ülkelerden gelen radyo yayınlarının kendi halkları tarafından dinlenmesini önlemek için sansür uygulamaya başlamıştı. Diğer yandan bazı ülkelerde radyoda uygulanan sansüre karşın düşman ülkelerin halklarının kendi radyo yayınlarını dinlemesini teşvik etmeye çalışmaktaydı. Bu çalışmada İkinci Dünya Savaşı sırasında ülkelerin radyo sansürünü konu alan propaganda posterleri göstergebilimsel analiz yöntemi kullanılarak incelenmiş ve elde edilen bulgular kapsamında savaş döneminde radyo yayıncılığına yönelik gerçekleştirilen sansür uygulamalarına ışık tutulması amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda düşman ülkelerin radyo yayınlarını dinleyenler vatan haini, radyoda bilinçsizce yayın yapanlar ise düşmanların işlerini kolaylaştıran kişiler olarak sunulmuştur. Diğer yandan düşman ülkelerden radyo yayını yapanların asıl amacının halkın kötülüğü olduğu mesajları verilerek, düşman radyo yayınlarının posterler üzerinden itibarsızlaştırılmasının amaçlandığı ortaya çıkarılmıştır.
Abstract
Radio has been one of the most effective mass media used by Allied and Axis Powers in World War II. The transboundary effect of the radio led to the exposure of the countries to the radio broadcasts of the enemy countries during the war. In this process, some countries started to apply censorship in order to prevent the radio broadcasts coming from the hostile countries from being heard by their own people. In this study, propaganda posters about the radio censorship of the countries during the Second World War were examined by using semiotic analysis method and it was aimed to shed light on the censorship practices for radio broadcasting in the war in the light of the findings obtained. As a result of this study, it was found that the people who listened to the radio broadcasts of hostile countries were presented as traitors, while the people who unconsciously broadcasted on the radio were presented as facilitators. On the other hand, it was revealed that the main purpose of the radio broadcasters from the hostile countries was the evil of the people and so it was aimed to discredit the enemy radio broadcasts through posters.