Gerçekliğin Paradoksal Yenilgisi: Televizyon Yarışmalarına Sosyopsikolojik Bir Bakış

The Paradoxal Defeat of Authenticity: A Sociopsychological Perspective on Television Competitions

Özet

Televizyon yarışmaları daha çok popüler kültür bağlamında değerlendirilen program türlerindenbiridir ve izleyicinin kendini ararken, tükettiği gerçeklik etrafında tartışılmıştır. Daha renklibir dünya, göze çarpan bir ün ve parasal getiri ihtimali olan bir umudun eyleme dönüşmüşhâli olan sahne performansları, bir yandan toplumsal ilgiyi somutlaştırırken, diğer yandanizleyicinin, en azından birkaç dakikalığına, yaşadığı zorluklardan uzaklaşmasını sağlayabilmekteve yarışmacıya onlarca bölümlük bir harikalar dünyası imkânı sunabilmektedir.Bu bağlamda elinizdeki makale, ilk olmaları nedeniyle 2000’li yıllardaki yarışmalardan vedaha çok teorik ve medyaya yansımış tartışmalardan yola çıkarak Popstar, Survivor, BugünNe Giysem gibi televizyon yarışmalarını eleştirel bir açıdan, teorik bağlamda ele almayıamaçlamaktadır. Disiplinler arası (izleyici araştırmaları, sosyoloji, psikoloji) bir perspektiftende faydalanarak yapılan analizlerle izleyicinin kendi gerçekliğini inşa etme sürecindekiikilemine, yeni gerçekliklerinin mevcut değerleriyle ve sosyal normlara olan çatışmasınadeğinilmektedir. Televizyon programcılığı, ekran kültürü ve seyirci davranışları temelindeyapılan değerlendirmede, tüketicinin, kendisine yeni bir gerçeklik oluşturmak için ekrangörüntüleri ve gündelik yaşamındaki ögeleri sentezlediği anlaşılmıştır.

Abstract

Television competitions are those which mostly examined within the context of popular culture. In a wider perspective, they have been debated in relation to the authenticity which the audience consumed while looking for her/himself. While the stage performances, caused by a desire for a more colourful world, a salient reputation, and a better economic future, are attracting social interest, they on the other hand allow the audience to keep away from the surrounding difficulties even if for a few minutes and provide them with a wonderland for tens of episodes. Therefore, this article, based on the first TV competitions broadcasted in 2000s and the theoretical and mediated debates, aims to tackle the Turkish television contests such as Survivor, Popstar and Bugün Ne Giysem through a critical and theoretical aspect. With the analyses which are also conducted through an interdisciplinary perspective (audience studies, sociology, psychology), the article also handles the audience’s dilemmas within the process of the structuring the authenticity and the contradiction of new truths with her/his values and social norms. The assessment based on TV programming, screen culture and audience behaviours, suggest that the audience is synthesising the displays with the entries in her/his everyday lives.