Başpınar (Yeleme) (Korkuteli, KB Antalya) yöresi Kretase-Tersiyer havzasının tektono-stratigrafik özellikleri, Orbitoides ve Loftusia sayısal verileri ve Üst Kretase bentik foraminiferleri

Upper Cretaceous benthic foraminifera, quantitative data on Orbitoides and Loftusia and tectono-stratigraphic features of Cretaceous-Tertiary basin in the Başpınar (Yeleme) Korkuteli, KB Antalya) area

Özet

Başpınar (Korkuteli-Antalya) yöresi, Kretase-Tersiyer yaşlı karbonatlı ve kırıntılı kayaların tektono-stratigrafik ilişkileri, palepcoğrafik özellikleri ve Üst Kretase yaşlı kırıntılı kayalar içerisindeki bentik foraminiferleri açısından önemli bir yer özelliği taşır. İnceleme alanı Lisiyen napları içerisinde yer alır. Temelde olistrostromal özellikli Maastrihtiyen yaşlı bir istif gözlenir. Eosen yaşlı kırıntılı istifler ise, olistromal melanjı uyumsuz olarak örter. Bu kırıntılı istifler Lisiyen naplarına ait karbonatlar tarafından tektonik bir dokanakla örtülür. Başpınar Köyü yakınlarında Maastrihtiyen yaşlı kumlu karbonatlar zengin bir Loftusia ve Orbitoides topluluğuna sahiptir. Başpınar köyü kuzey-kuzeydoğusundaki iki yerde Maastrihtiyen çökellerinin stratigrafik kesitleri ölçülmüş ve sistematik örnek alımları gerçekleştirilmiştir. Loftusia anatolica Meriç, L. morgani Douville ve küçük Loftusia A formları ile Orbitoides türlerine ait sayısal veriler sunulmuştur. İstif içerisinde Simplorbites papyraceus (Boubee), Hellenocyclina beotica Reichel ve Loftusia morgani Douville'nın varlığı da belirlenmiştir. Omphalocyclus macroporus Lamarck, Siderolites calcitrapoides Lamarck, Fallotia sp. gibi diğer bentik forami-niferler ile birliktelikler değerlendirildiğinde karbonatlar üzerindeki klastik istifin yaşı, Orta-Üst Maastrihtiyen olarak saptanmıştır, istifin üst seviyeleri, içerdiği bentik ve planktik foraminiferlere göre Paleosen'e kadar çıkmaktadır. Ayrıca, Loftusia., Orbitoides bireylerinin beraberlikleri da tartışılmış ve L. morgani ve L. anatolica' nın A/B özelliği ile ilgili olduğu, Orbitoides türlerinin tanımında iç ve dış özelliklerin yeniden ele alınması gerekliliği vurgulanmıştır. Sahada yalnızca O. medius, O. medius megaloformis ve O. apiculatus türlerinin gözlendiği verilerle sunulmuştur. Loftusia ve Orbitoides içeren kayaların yanal yöndeki devamsızlıkları ve blok görünümleri, değinilen foraminiferlerin yönlenmeleri ve bollukları; tektonik ve sedimantolojik öykünün açıklanmasında; kavkı iç ve dış parametrelerinin sayısal verileri ise türlerin tanımlanmalarında önemli bilgiler sağlamaktadır. Saha ve labaratuvar gözlemleri, Maastrihtiyen sonlarında havzanın derinleşmesi ile birlikte tektonizmanın etkili olduğunu, olistrostromal özellikli bir istifin geliştiğini, Eosen sonrasında gerçekleşen Lisiyen Napı yerleşimi ile de, olistrostromal havza çökellerini ve Eosen/yaşlı kırıntılı kayaları üzerlendiğini ortaya koymaktadır.

Abstract

Başpınar (Korkuteli-Antalya) area is an important locality for relationship and features of the rock units in the Cretaceous-Tertiary aged carbonates and elastics and benthic foraminifer's contents of the Cretaceous sediments. The study area is located at the Lycian nap system. In the area, the Maastrichtian aged olistrostromal melange is the basement rooks. The Eocene sediments overlie unconformably the basement. They are overlain tectonically by the Lycian Car-bonates. The Maastrichtian aged clastic carbonate rocks around the Başpınar Village contain a rich Loftusia and Orbitoides assemblages. The rocks in two localities near to the Başpınar Village were measured and systematic samples were collected. Quantitative data related to individuals of Orbitoides species and Loftusia anatolica Meriç, L. morgani Douville, small Loftusia A forms were presented. According to obtained data from external and internal parameters, O. medius, O. medius megaloformis and O. apiculatus were identified. It is thought that A/B occurrences of Loftusia forms indicate two species named as L. morgani and L. anatolica. Occurrences of Simplorbites papyraceus (Boubee), Hellenocyclina beotica Reichel and Loftusia morgani Douville were also reported. Fauna association together with Loftusia and Orbitoides such as Omphalocyclus macroporus Lamarck, Siderolites calcitrapoides Lamarck, Fallotia support that the age of elastics is Middle to Upper Maastrichtian. Age of the sediments towards the upper part of the succession extends to Paleocene according to planktic and benthic foraminifera contents. Besides, their co-occurrences have also been discussed. Large foraminifera packing, imb-rications, lateral and vertical changes provide a significant data on sedimentological and tectonicai history of the rocks. Quantitative results of Loftusia and Orbitoides also give significant results for identifying the species of the mentioned genera. Field and laboratory observations support that a deepening and tectonic activity started at the end of Maastrichtian and Lycian carbonates were settled down over the Cretaceous olistrostromal basin sediments and Lower Tertiary clastic sediments.