Orta Torosların batı kesimindeki temel kayaları ve Alt Paleozoyik örtülerinin korelasyonu

Correlation of the basement rocks and Lower Paleozoic covers of the western parts of the Central Taurides

Özet

Orta Torosların batı kesiminde, Isparta Dirseğinde, Sandıklı yöresinde, Sultandağlarında ve Afyon kuzeyindeki alanlarda, farklı tektonik dilimlerde Erken Paleozoyik ve öncesi yaşlı birimler yer almaktadır. Bir bölümü Geyikdağı Birliği içerisinde değerlendirilen bu birimlerde, Karacahisar Kubbesindeki (Eğirdir) iki, Sultandağları kesimindeki iki ve Sandıklı bölgesi ile Afyon kuzeyindeki iki istif karşılaştırmalı olarak incelenmiştir Karacahisar Kubbesinde İncedere Tektonik Dilimindeki temel kayaları (Sarıçiçek formasyonu) Erken Kambriyen yaşta olup, meta-kumtaşı ile meta-silttaşı ardalanması ile temsil edilen Sarıçiçek üyesi ile başlar ve alacalı renkli meta-kumtaşı Ve kuvarsitten oluşan Kocaosman Üyesi ile devam eder. İki üye arasında yer alan çakıllı seviye, yanal devamlılığı olmayan bir kanal dolgusu niteliğinde olup Prekambriyen-Kambriyen arası uyumsuzluğa karşılık gelmez Çokelim, uyumlu olarak Orta Kambriyen yaşlı Çaltepe Formasyonu ve Geç Kambriyen - Orta Ordovisiyen yaşlı Seydişehir Formasyonu ile devam eder Bu birimler, Mesozoyik istifleri tarafından örtülür Bu alanın hemen doğusunda, Eldere Tektonik diliminde temelde diyabaz daykları ile sıkça kesilmiş metakırıntılı kayalardan oluşan Bozburun Şistleri yer alır. Bu birim, Alt Karbonifer istifleri ile1 üzerlenir. Sandıklı bölgesinde, Geç Prekambriyen yaşlı Sandıklı Temel Kompleksi ve Erken Paleozoyik yaşlı örtü birimleri yer almaktadır Örtü bitimlerinin tabanını oluşturan A1t Kambriyen yaşlı Göğebakan formasyonu, Sandıklı Temel Kompleksini çökel ilişkili bir dokanak boyunca uyumsuz olarak üzerlemektedir. Birim, üste doğru sırası ile Hüdai Formasyonunun silisiklastik kayalarından oluşan Celiloğlu üyesi ve Örenkaya Kuvarsit üyesine geçer ve çökelim birbiri ile uyumlu olan Çaltepe ve Seydişehir formasyonları ile sürer. Sultan dağlarında yüzeylenen iki farklı tektonik birliğe ait temel kayaları, kayatürü olarak kendi içinde ve diğer alanlarda yer alan birimlerle farklılık sunmaktadır. Afyon kuzeyinde ise temel kayaları metamorflk olup, Erken Paleozoyik yaşlı örtü birimlerini içermezler. Karacahisar Kubbesi ve Sandıklı yörelerindeki farklı tektonik dilimlerde yer alan birimlerden; Bozburun Şistleri ile Sandıklı Temel Kompleksi birimleri; Erken Kambriyen yaşlı Hüdai Formasyonu Celiloğlu üyesi ile Sarıçiçek formasyonunun Sariçiçek üyesi; Hüdai Formasyonu Örenkaya Kuvarsit üyesi ile Sarıçiçek formasyonu Kocaosman üyesi stratigrafik, kayatürü özellikleri ve oluşum ortamları bakımından korrele edilebilir. İncelenen alanlarda temel kayaları arasındaki farklılıklar, Erken Kambriyen çökeliminin Panafrikan temelin değişik bölümleri üzerinde gelişmiş olabileceğini göstermektedir.

Abstract

In western part of the Central Taurides in Isparta, Sandıklı, Sultandağları and northern Afyon areas pre-Lower Paleozoic rocks and their basement occur in different tectonostratigraphic unit. From these, two sections in the Karacahisar Dome (Eğirdir), one section in the western Sultandağları and one section in the Sandıklı area of the Geyikdağı Unit together with one section from the Bolkar Dağı/Aladağ unit in eastern Sultandagları area and one section from the Bolkar Dağı unit in northern Afyon area had been correlated. The lowermost unit (Sarıçiçek formation) in İncedere Tectonic Unit of the Karacahisar Dome comprises an alternation of metasandstone-meta-siltstone {Sarıçiçek member) followed by varigated metasandstones and quartzite of Kocaosman member. The intervening conglomeratic band is a discontinuous channel conglomerate and does not correspond to the Precambrian unconformity. Upward the succession is conformably followed by Middle Cambrian Caltepe and Upper Cambrian-Middle Ordovician Seydişehir formations, respectively. The Mesozoic units overlie the succession. To the east, within the Eldere Tectonic Unit the basement is represented by metaclastic rocks cut by basic volcanic dykes (Bozburun Schists), overthrust by Lower Carboniferous successions. In Sandıklı area, included to the Homa-Akdağ sub-unit of Geyik Dağı unit, the Late Precambrian basement is represented by the Sandıklı Basement Complex with metaclastic and felsic igneous rocks and their Lower Paleozoic sedimentary cover. The oldest cover unit is the Early Cambrian Göğebakan formation, which disConformably overlies the basement. It is conformably overlain by the Hüdai Formation including a lower member (Celiloğlu) of slightly metamorphic sandstones-siltstones and an upper member (Örenkaya Quartzite) with sandstones and quartzites, followed by the Çaltepe and Seydişehir formations. The Precambrian low-grade metamorphic basement rocks in Sultandağı and Bolkar Dağı/Aladağ tectonic units in Sultandağları area differ from each other and are covered by Devonian sediments. The basement rocks in northern Afyon area are similar to the Precambrian rocks in Sandıklı area but differ in the intensity of metamorphism and do not include Lower Paleozoic cover rocks. The basement rocks in Eldere (Bozburun Schists), Sultandağ (Gökoluk formation), Homa-Akdağ (Sandıklı Basement Complex) sub-units of the Geyikdağı Unit as well as in the Bolkardağ (northern Afyon) and Bolkar Dağ/Aladağ (Doğanhisar) units are presentative for the Panafrican basement of the Taurides. Their differences in-grade of metamorphism and lithology, are ascribed to differences in their original setting within the Tauride-Anatolide Platform and to differences in the erosional level during the Early Cambrian transgression. The Sarıçiçek and Kocaosman members of the Sarıçiçek formation in the İncedere Tectonic Unit correspond to the Celiloğlu and Örenkaya members of the Lower Cambrian Hüdai Formation. In all these tectonic units of the Geyik Dağı unit, the Lower Paleozoic cover is identical and suggests a deposition within the same basin.