Dergiler / Tanısal ve Girişimsel Radyoloji (Yeni Adı: Dİagnostic & Intervent. Radiol) / 2003 / Cilt: 9 - Sayı: 3
Rinorenin BT sisternografi ile değerlendirilmesi
- Sayfa
- 327–332
- DOI
- —
Özet
AMAÇ Rinoreli olguların tanısında, literatür bilgilerini gözden geçirerek, kontrastsız kranyal bilgisayarlı tomografi bulguları ile destekleyerek, bilgisayarlı tomografi sisternografinin yeri ve öneminin vurgulanmasıdır. GEREÇ VE YÖNTEM Spontan (n=3) ya da posttravmatik (n=11), devamlı veya aralıklarla rinoresi olan toplam 14 olguya aksiyal planda kontrastsız kranyal bilgisayarlı tomografi ve koronal planda bilgisayarlı tomografi sisternografi incelemesi yapıldı. Kranyal bilgisayarlı tomografi, infratentoryal düzlemlerde 5 mm, supratentoryal düzlemlerde 10 mm kesit kalınlığı ile; bilgisayarlı tomografi sisternografi, naziondan dorsum sellaya kadar 3 mm kesit kalınlığı ve aralığı ile yapıldı. Kemik ve/veya dura defektinden kontrast sızıntısı, kemik defekti ile birlikte ipsilateral paranazal sinüste kontrast madde varlığı BOS fistülü için pozitif sonuç olarak kabul edildi. BULGULAR Çalışmamızdaki 11 posttravmatik olgunun 9'unda BOS fistülü saptandı. Posttravmatik olguların üçünde BOS fistülüne serebral herniasyon; birinde psödomeningosel eşlik etmekteydi. Spontan rinoreli olguların birinin etyolojisinde boş sella ve diğerinde meningosel olduğu gösterildi. BT sisternografide BOS fistülü gösterilen 11 olgu (9'u posttravmatik, 2'si spontan) opere edildi ve bulgular doğrulandı. Biyokimyasal olarak rinore saptanan 3 hastanın (2'si posttravmatik, 1'i spontan) BT sisternografisinde BOS fistülü ya da kemik defekti izlendi. Bu 3 olgu, klinik takibe alınmış, ancak rinoreleri kendiğinden kesilmiştir. İki kez operasyon geçiren posttravmatik rinoreli bir olguda, ikinci operasyondan 6 ay sonra tekrarlayan rinore ile birlikte ekstradural enfekte kolleksiyon saptandı. Bir posttravmatik rinore olgusunda BT sisternografi öncesi menenjit gelişmiştir. SONUÇ Bilgisayarlı tomografi sisternografi, manyetik rezonans sisternografiye göre daha ucuz ve daha yaygın olarak kullanılan görüntüleme yöntemi olması ve fistül yerini kesin olarak göstererek cerrahi rekürrens riskini azaltması nedeni ile rinoreli olguların tanısında tercih edilmesi gereken yöntem olmalıdır.
Abstract
PURPOSE: We aimed to emphasize the indication for and importance of CT cisternography in the diagnosis of rhinorrhea patients by reviewing the literature with the support of unenhanced cranial CT findings. MATERIALS AND METHODS: Unenhanced cranial CT with axial sections and CT cisternography with coronal sections were performed in 14 patients who had spontaneous (n=3) and posttraumatic (n=11), intermittent or continuous CSF rhinorrhea. The slice thickness of infratentorial planes was 5 mm and supratentorial planes 10 mm. CT cisternography was performed from nasion to dorsum sella with a 3 mm slice thickness and 3 mm intervals. Bony and/or dural defects with entry of contrast into the ipsilateral paranasal sinuses were accepted as positive results. RESULTS: A CSF fistula was determined in nine of eleven posttraumatic patients. Three of them had accompanying cerebral herniation while one had a pseudomeningocele. The etiology of two spontaneous rhinorrhea patients was shown to be empty sella and meningocele pouch respectively. Eleven patients (nine posttraumatic, two spontaneous) whose CSF fistula had been shown on CT cisternography were operated on and our findings were confirmed. CSF fistula or bony defect was not observed in the CT cisternography of 3 biochemically proven rhinorrhea patients (2 posttraumatic, 1 spontaneous). These 3 patients were clinically observed and their rhinorrhea ended spontaneously. One posttraumatic patient who had had 2 operations had recurrence of rhinorrhea with an infected extradural collection six months after the operation. Another posttraumatic patient developed meningitis before CT cisternography. CONCLUSION: CT cisternography should be the preferred examination method in rhinorrhea patients, since it is cheaper than MR cisternography, is a widely used scanning technique and reduces the risks of surgical recurrences by showing the exact location of the fistula.