Aspir (Carthamus tinctorius L.)’de Verim, Yağ ve Oleik Asit İçeriği Yüksek Hat Geliştirme Islahı

Line Development Breeding for High Yield, Oil and Oleic Acid Content in Safflower (Carthamus tinctorius L.)

Özet

Bu araştırmada, "Dinçer 5-118" (dikensiz-kırmızı çiçekli) ve "Montola 2000" (dikenli-sarı çiçekli) çeşitlerininmelezlenmesi ile elde edilen popülasyonlar ve ileri generasyon hatları tohum verimi, yağ içeriği, oleik velinoleik asit oranları bakımından değerlendirilmiştir. Ebeveynler (P1ve P2) ve erken generasyonlar (F1ve F2)arasındaki ilişkilerden gidilerek tohum verimi, yağ içeriği, oleik ve linoleik asit oranları için sırasıyla %55.2,%67.6, % 99.4 ve %99.3 oranlarında kalıtım derecesi değerleri tahmin edilmiştir. Ayrıca Fdöllerinde tohumverimi için önemli ve olumlu heterosis değeri (%44.64) elde edilmiştir. Pedigri seleksiyonu ile F4kademesinetaşınan 64 adet ileri hat arasından yüksek tohum ve yağ verimi, yüksek yağ ve oleik asit içeriği, düşük kabukoranı, yüksek 1000 tane ağırlığı ve yüksek hasat indeksi bakımından ebeveynlerine göre daha üstün özelliklertaşıyan 16 adet ileri hat geliştirilmiştir. Bunlar arasında en yüksek tohum ve yağ veriminisırasıyla 225.3 ve 72.5 kg/da ile F4-149 nolu hat, en yüksek yağ oranını %36.70 ile F4-123 nolu hat, enyüksek oleik asit ve en düşük linoleik asit oranlarını sırasıyla %79.53 ve %12.46 ile F4-107 hat vermiştir

Abstract

In this research, populations and advanced safflower lines derived from a cross between “Dinçer 5-118”(spineless and red flower) and “Montola 2000” (spiny and yellow flower) were evaluated for seed yield, oilcontent, oleic or linoleic acid contents. Broad sense heritabilities from the relationship between parents (P1and P2) and early generations (F1and F2) were estimated for seed yield, oil content, oleic and linoleic acidcontents as 55.2, 67.6, 99.4 and 99.3%, respectively. In addition, high and positive heterosis value (44.64%)was obtained from F1progenies for seed yield. Superior 16 pure lines with high seed and oilyields, high oil and oleic acid contents, low husk ratio, high 1000 seed weight and high harvest index weredeveloped among the 64 advanced lines from F4population derived by using pedigree method of breeding.The highest seed and oil yields (225.3 and 72.5 kg/da, respectively) from line F4-149, the highest oil content(36.70%) from line F4-123, the highest oleic acid and the lowest linoleic acid contents (79.53 and 12.46%,respectively) from line F4-107 were observed