1899‐1902 YILLARINA AİT İSTANBUL ÖLÜM İSTATİSTİK DEFTERLERİ VE SAĞLIK TARİHİNDEKİ ÖNEMİ

THE DEATH STATISTICS BOOKS BELONGING TO THE PERIOD 1899‐1902 AND THEIR IMPORTANCE IN THE HISTORY OF HEALTH

Özet

1899‐1902 yılları arasında yayınlanan İstanbul ölüm istatistik defterlerinden, şehirdeyaygın olarak görülen hastalık türleri, hastalıklardan veya diğer nedenlerden kaynaklanan ölüm nedenleri, ortalama yaşam süresi ve şehir halkının genel sağlık durumu hak‐kında bilgiler edinilebilmektedir. Defterlerin incelenmesinden, İstanbul’daki ölüm nedenlerinin başında tüberkülozun, organik kalp yetmezliğinin ve zatürrenin geldiği anlaşıl‐maktadır. Yoksulluk, eğitimsizlik ve hijyenik koşulların yetersizliği nedeniyle bebek veçocuk ölümleri de istatistiklerde önemli yertutmuştur. Bu yıllarda Osmanlı Devleti’ndehastane ve sağlık dairelerinde ölüm nedenlerine ilişkin kayıtların tutulması geç de olsakayda değer bir gelişmedir. Bu makalede, İstanbul ölüm istatistik defterlerindeki verilerinanalizi yapılmaya çalışılmıştır.

Abstract

From the death booksissued forthe period of 1899‐1902, information can be obtained about the diseases widely seen in the city such astypes of disease, thereasons for death resulting from disea‐ ses or some other factors, lifeexpectancy and the general healthy status of the city dwellers. From the examination of the books, it was understood that the main causes of deaths seen in the city were tuberculosis, organic heart failure and pneumonia. Child deaths caused by poverty, lack ofeduca‐ tion and hygiene occupy an important placein the books. Keeping books of the causes of deaths in hospitals and health offices in the Ottoman period was a remarkable development even if it started late. The current study aimsto analysethe data presented in the death booksfor the city of İstanbul.