KIBRIS TÜRK İŞÇİLERİNİN İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI SIRASINDA ÖRGÜTLENMELERİ

Özet

Kıbns'talq' işçilerin örgütlü faaliyetleri, 1930'lu yıllarda temeli atılan küçük ölçekli sanayileşme hareketi ile başlamıştır. İngiliz sömürge yönetimi, bu sanayileşme hareketi ile birlikte 1932 yılmda yasalaştırdığı Sendika Kanunu ile de işçilerin örgütlenmesinin yolunu açmıştır. Kıbrıs İşçileri bu kanun doğrultusunda ilk örgütlü girişimini yine aynı yıl yapmış ve solcu Rum sendikasını kurmuştur. İkinci Dünya Savaşı hemen öncesi ile savaş sırasında bu işçi örgütlerinin sayısı hızla artarken hepsinin tek özelliği solcu ve Rumlara ait olmalandır. Kıbns Türk işçilerinin ilk örgütü ise bu sendikanm Enosis girişimi yapması sonucunda, buradan ayrılan on iki dülgerin kuruduğu Lefkoşa Türk Dülgerler Birliği olmuştur. Kıbns Türk işçileri solcu Rum sendikalanndan ayrılmalarının bedeli çok ağır ödemişler ve uzun süre işsiz kalmışlardır. Savaş yıllarınm güçlükleri göz önüne alındığında bu çok zor kabul edilebilecek bir durumdur. Ancak Türk işçileri küçük çıkış kapılabularak içinde bulundukları zor durumdan kurtulmuşlar ve örgütlenmelerini genişletmişlerdir. Savaş sonunda kurulan Kıbns Türk İşçi Birlikleri Kurumu hem işçi hak ve özgürlüklerinin mücadelesini vermiş hem de Kıbns Türk toplumunun siyasi amaçlannm elde edilmesinde kilit rol oynamıştır.

Abstract

Organized activities of Cypriot workers began with small scale industrialization movement in 1930’s. British colonial administration let this movement by legislating the law of Unions Law in 1932. First organized activities of Cypriot workers were also performed in the same year anal leftwing Greek trade union was established. Before the World War II, the number of workers’ organi— zations increased rapidly and their common features were their Greek origins and left wing identi— ty. The first organization of Turkish Cypriot workers was Lefkoşa Türk Diilgerler Birliği which was established by two Turkish carpenters in the result of Enosis attempt by Greek trade union. Turkish Cypriot workers suffered lot because of this separation and stayed unemployed for long time. When considered the Second World War conditions, it was so difficult situation. But Turkish workers found solutions for these situations and enlarged their unions. After the war, Turkish Workers Union Association was established. It both defended the rights of workers and played key role for gaining the political aims of the Turkish Cypriot community.