KONYA MEVLÂNA MÜZESİ’NDE BULUNAN FİGÜRLÜ CİLTLER

Özet

Konya Mevlâna Müzesi taş, ahşap, maden, kumaş, cam vb. malzemelerden üretilmiş sanat eserleriyle birlikte çok değerli yazma eserleri de bünyesinde bulunduran kadim birmüzedir. Burada yer alan koleksiyonlardan “MüzelikYazma Eserler Kütüphanesi”ndebulunan ciltler müzede sergilenmeleri bakımından ayrı bir önem taşırlar. Bu koleksiyonda yer alan ciltlerden üçü, cilt sanatında ve yayınlarda az rastlanan figürlü kompozisyonlara sahiptir. Dîvân, Mesnevî ve Mecmû‘a adını taşıyan edebi nitelikli bu eserlerin ciltlerinde kahverengi, siyah ve bordo renkli deri kullanılmıştır. Ciltlerin üzerinde bulunanfigürlü süslemeler kalıpla basılarak soğuk kalıp baskı tekniğinde yapılmıştır. Dış kapakları soğuk cilt ve mülemma, iç kapakları ise kat‘ı teknikleriyle süslenmiştir. Ciltlerin dış kapak bezeme kompozisyonları farklı türden figürlerin doğal ortamlarında resmedilmesinden oluşmaktadır. Figürlerin yanı sıra geometrik ve bitkisel süslemeyle birlikte yazıyada yer verilmiştir. İç kapaklarda ise bitkisel süslemenin hâkim olduğu görülmektedir.Bütün bu özellikleriyle ele alınan ciltler 15. yüzyıl özellikleri taşımaktadır.

Abstract

The Konya Mawlana Museum is a long‐standing museum housing and containing invaluable handwritten works along with other works of art crafted from such materials as wood,stone, metals, cloth and glass. Among the collections existing in the museum, the volumesin the museum handwritten works library are of great importancein being displayed in the museum. Three of the volumes in this collection have compositions with figures which can rarely befound in the art of binding and publications. Brown, black and claretred leather were used forthe cases of these literary works, thetitles of which are Divan, Mesnevi and Mecmu. The figurative decorations on the cases were made with the technique of cold pattern pressure by pressing with patterns. The outer covers were embroidered with cold binding and mulemma, and the inner covers were embroidered with thetechnique of kat‘ı. The ornamentation compositions of the outer covers are composed of picturing diverse figures in their natural settings. Along with the figures, geometric and vegetable decorations as well asscripts are used on these covers. Decorations of vegetable are dominant on the inner covers. With all these characteristics, the bindingsreflect thefeatures of the 15th century.