İNKILABI ÖLÇMEK: ATATÜRK DÖNEMİNDE İDEOLOJİ ARAYIŞI, TÜRK İNKILAP TARİHİ DERSİNİN ORTAYA ÇIKIŞI, ÖĞRETİMİ VE ÖLÇME‐DEĞERLENDİRMESİ

MEASURING THE REVOLUTION: SEEKING IDEOLOGY IN ATATÜRKʹS PE‐ RIOD, THE EMERGENCE OF TURKISH REVOLUTION HISTORY COURSE, TE‐ ACHING AND MEASUREMENT‐EVALUATION

Özet

Bir bağımsızlık savaşı sonrası kurulan Türkiye Cumhuriyeti çağdaş dünyada var olabilmek için bir dizi inkılap gerçekleştirmiştir. Hem bağımsızlığın kazanılmasında verilen içve dış mücadelenin hem de yapılan inkılapların gerekliliğinin topluma ve yeni nesillereanlatılması ve benimsetilmesi ihtiyacı doğmuştur. Bir başka açıdan da hem Batıdakisiyasal ideolojilerden farkını ortaya koymak ve korunmak hem de topluma ve özeldegençliğe benimsetmek için Türk İnkılabını tanımlama ve yorumlamak gerekmiştir. Buamaçla hem özgün birideoloji olarak Türk İnkılabı ya da Kemalizm çeşitli yönleri ileortaya konulurken bunun yetişen nesle benimsetilmesi çabası içine girişilmiştir. Bu amaçla, Atatürk’ün isteği ve direktifleri doğrultusunda, yükseköğretimde Türk İnkılabı Tarihiadını taşıyan bir ders okutulması kararlaştırılır ve okutulmaya başlanır. Başlangıçta İnkılabın içinde bulunanlarca konferanslar şeklinde başlayan ama daha sonra, çoğunlukla,tarihçi mesleğine sahip olanlarca yürütülen bu ders, günümüze kadar çeşitli değişimlergeçirmiştir. Başlangıçta yükseköğretimin son sınıflarında verilen ve mezun olabilmek içingeçme zorunluluğu olan bu dersin verilişinde gösterilen ciddiyet, onun ölçme değerlendirmesinde de uygulanmıştır. Bu çalışma Atatürk dönemi veya Tek Parti dönemindeTürk inkılabının ideolojik arayışlarına bağlı olarak Türk İnkılabı Tarihi dersinin ortayaçıkışı, öğretim yöntemindeki farklı uygulamaları ve ölçme‐değerlendirmesi üzerindedurur. Amacı, bugün bu dersin içinde bulunduğu sorunlara tarihsel bir zemin sunmak veçözümüne yönelik katkı yapmaktır.

Abstract

The Turkish Republic, which had been established after the independence war, implemented a series ofrevolutionsin order to exist in the modern world. There emerged a requirement to explain the necessity of therevolutions to thesociety and to the new generations taking into consideration inner and exterior struggle to gain theindependence and there was a need to makethese revoluti‐ ons approved. Looking from a different aspect, it was necessary to describe, to interpret and to protect the Turkish Revolutionsexhibiting the differences of them from the western political ideolo‐ gies meanwhiletrying to makethem accepted by the society especially by the youth. Forthisreason, Turkish revolutions or Kemalism were exhibited as an original ideology meanwhilethey struggled to makethem approved. With the wish and order of Atatürk, they decided to start a lesson called the History of Turkish Revolutionsin the universities. This lesson has gonethrough somestages. First it was a kind of series of conferences presented by the implementer of therevolutions then it was given by the historians. First, it was a lesson given in thelast term of the university and it was a requirement to graduate. It was a rigid course, the measurement and evaluation were very rigid too. Thisstudy explainstheemergence of the History Turkish Revolution lesson depending on ideologicalsearch in Atatürk’s period and in One Party period, the different educational methods and its measurement‐evaluation style. The aim isto clarify the historical ground of the lesson mentioning the current problems and trying to contributeto the solution.