BOZKIR MADENİ EMANETİ KAZALARININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Özet

Bozkır madeni, Osmanlı döneminde 1776 yılında işletmeye açılmıştır. Madenin üretime açılmasıyla birlikte maden çıkarma işlerinin yürütülebilmesi için, cevherin durumuna göre, maden çevresindeki kazalara bazı muafiyetler verilerek idaresi madene bağlanmış- tır. Madene bağlanan kazaların sayıca fazlalığı cevherin bolluğuna da işaret etmektedir. Bozkır madeni emanetine bağlı kazalar öncelikle madenin kömür ve kütük ihtiyacını karşılamaktaydı. Kömür vermekle sorumlu yerleşim yerleri, kömürü madenin merkezi olan Siristat'a getirmekle de yükümlüydü. Bazı kazalar ise kömür yerine bunun ücretini ödemekteydi. Kömür yanında bağlı yerlerden kütük de isteniyordu. Kal işleminde kulla- nılan kütük miktarını cevherin kalitesi belirlerdi. Bu nedenle madenin ihtiyacına yetecek oranda kütük için bazı köyler sadece bu işle görevlendirilirdi. Dolayısıyla madene bağ- lanmalarda madenin birişi kazaya yükümlülük olarak yazılır ve defterlere kaydedilirdi. Bu konuda çıkan anlaşmazlıklar ise defterlere müracaat edilerek çözülmeye çalışılırdı. Bozkır Maden-i Hümayun Emaneti adı madene bağlı kazaların yönetimi için kullanılan bir terimdi. Bozkır madeni emanetine çeşitli tarihlerde Bozkır, Belviran, Beyşehir, Seydi- şehir, Kırili, Göçü ve Kaşaklı kazaları bağlanmıştır. Bu emaneti yönetecek olan emin, serbestiyet ve ber vech-i istiklal üzere hareket etmekteydi. Bu yetkilere sahip olan maden emini doğrudan darphane tarafından atanmaktaydı ve yerel yetkililerin bu atamada herhangi bir etkisi yoktu. Bu nedenle yerel yetkililerin hiç biri ona karışamazdı

Abstract

The Bozkır mine was started to run in 1776 during the Ottoman Era. As soon as the production of mining started, the towns around the mine were given certain exceptions depending on the ore and its administration were linked with the mine in order to maintain mining properly. The number of the towns that were linked to the mines indicates the abundance of the ore. Towns linked to the Bozkır mine trust were primarily meet the requirement of coal and log of the mine. The towns that were responsible for providing coal were also responsible to transport the coal to Siristat, which was the centre of the mine. Some towns paid the price for the coal instead of the coal itself. In addition to coal, some towns were also asked to provide logs. The quality of the ore determined the amount of log used in refining process. Therefore, some villages were responsible only for providing logs, enough to meet the requirement of the mine. Hence, in linking to the mine, one of the work of the mine was recorded as an obligation for the town and included in ledgers. Attempts to solve disputes that may arise in this matter were made by referring to the ledgers. The name Bozkır Mine Imperial Trust was a term used for governing the towns which were linked to the mine. Bozkır mine trust was linked to Bozkır, Belviran, Beyşehir, Seydişehir, Kırili, Göçü and Kaşaklı towns in different times. The custodian who was administrating this mine was acting independently and autonomously. The custodian with these authorities was appointed directly by the royal mint and local authorities had nothing to say in this appointment. Therefore, no local officials had power over the custodian.