ONLAR DA ŞEHİT OLDU DEMEK AH… MEŞRUTİYET DÖNEMİ ÇOCUK MECMUALARINDA OSMANLI’NIN İLK HAVA ŞEHİTLERİ

SO THEY WERE MARTYRED, AH! ... THE FIRST AVIATION MARTYRS OF THE OTTOMAN IN THE CHILDREN’S PERIODICALS OF THE CONSTITUTIONALIST PERIOD

Özet

Boş zamanlarda okuma pratiğini geliştirme ve okurken eğlendirme işlevlerinin dışında, Meşrutiyet dönemi çocuk mecmualarının dönemin genç nüfusuna bir takım millî ve manevî değerlerin aşılanması ve aktarılması noktasında önemli ve eğitici görevler üstlendiği bilinmektedir. Söz konusu değerlerin başında gelen vatanseverlik mefhumunun vatanını ve milletini her türlü değerin üstünde tutma, vatanı için çalışma ve onun için cephede çarpışma, gerekirse bu uğurda ölme ve şehit olma söylemleri etrafında anlatıldığı görülmektedir. Şehitlik makamının çocuk gözünde değerini arttırma ve önemini pekiştirme amacıyla, bu dönem çocuk mecmualarında şehitlik konulu edebî eserler ve özellikle şiirler önemli bir yer tutar. Çalışmamız, Osmanlı Devleti’nin ilk hava şehitleri olan Fethi, Sadık ve Nuri beylerin şehadetlerinin Meşrutiyet Dönemi çocuk mecmualarına yansımasını ve şehitler için yazılan şiirlerin içerik açısından incelenmesini kapsamaktadır.

Abstract

Apart from the functions of developing the reading practice and entertaining while reading in the free time, the children’s periodicals of the Constitutionalist Period are known to have taken on important and educational tasks in relation to instilling the young population of the period with certain national and moral values and transferring those values to them. It is seen that the patriotism concept, the most important one of the mentioned values, is told around the discourses of valuing the country and the nation above all kinds of values, working for the country and fighting at the front for the country and if necessary, dying for this cause and being martyred. In order to increase the value of martyrdom degree in the children’s eyes and reinforce its importance, the martyrdom‐themed literary works and especially the poems have an important place in the children’s periodicals of that period. My study includes the reflection of martyrdom of the sirs Fethi, Sadık and Nuri, who were the first aviation martyrs of the Ottoman Empire, on the children’s periodicals of the Constitutionalist Period and the examination of the poems written for the martyrs in terms of the content.