Dergiler / Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi / 2019 / Sayı: 10
Doğu ve Batı Düalizminde İslam Medeniyet Tarihinin Oksidentalist Düşünürü Fuat Sezgin ve Bilim Tarihi Anlayışı
- Sayı
- 2019 · Sayı: 10
- Sayfa
- 10–31
- DOI
- —
Özet
Fuat Sezgin, İslam medeniyet tarihine önemli katkılar yapmış çağdaş Türk düşünürlerinden birisidir. O, İslam bilim tarihi üzerineyapmış olduğu araştırmalar ile bilim tarihinde yeni bir çığır açmıştır. Ona göre, insanlık tarihinin gelişim düzeyi Batı medeniyetiningelişim düzeyi ile tekdüze bir perspektiften değerlendirilmiştir. Bu durum, gerek doğu dünyasında gerekse Batı dünyasındayanlış bir İslam medeniyeti algısına sebep olmuştur. Böylece insanlık tarihine katkısı yok denecek kadar az olan ve Batı medeniyetikarşısında yetersiz bir konuma indirgenen İslam medeniyeti anlayışı ortaya çıkmıştır. Oysa İslam medeniyet tarihi, insanlık tarihininen önemli dönüm noktalarından birisidir. Çünkü İslam medeniyetinde gelişen bilim ve teknoloji hem İslam coğrafyasındahem de dünya coğrafyasında insanlık için yeni yaklaşımların oluşumuna imkân sağlamıştır. İslam bilim ve teknoloji tarihindeki faaliyetler insanlığın günümüz bilim ve teknolojisine ulaşmasında önemli katkılar sağlamıştır. Bu sebepledir ki, insanlığın enönemli bilgi türlerinden birisi olan bilim, sadece tek bir ulus ve uygarlığın ürünü değildir. İran, Hint, Çin, Mısır, Arap, Yunan veTürk gibi birçok ulus ve uyarlığın ortak ürünüdür. Bununla birlikte İslam medeniyeti üzerine hümanist oryantalistlerin yapmışolduğu çalışmalar hem yetersiz kalmış hem de ideolojik sebeplerden dikkate alınmamıştır. Bu nedenle bilimler tarihinin yazımındaİslam medeniyetinin katkısı yeter düzeyde ortaya koyulmamıştır. Dola yısıyla Sezgin, İslam bilim ve teknoloji tarihi üzerinedüşünceleriyle ezberlenmiş doğmaların ötesine geçen, üstü örtük gerçeklerin ortaya çıkarılmasına önemli katkılar sağlayan vebilim tarihine yeni bir perspektif kazandıran öncü bir bilim insanıdır.
Abstract
Fuat Sezgin is one of the Turkish thinkers contemporary made important contributions to the history of Islamic civilization. Hehas opened a new era in the history of science through research on the history of Islamic science. According to him, the level ofdevelopment of human history is evaluated from a uniform perspective with the development level of Western civilization. Thissituation has led to the perception of a false Islamic civilization both in the eastern world and in the Western World. So the Islamiccivilization has emerged that reduced to an inadequate position in the face of Western civilization and little contribution to thehistory of humanity. However, the history of Islamic civilization is one of the most important turning points in human history.Because science and technology developed in Islamic civilization has enabled the formation of new approaches for humanityboth in Islamic geography and in the world geography. The activities in the history of Islamic science and technology have madeimportant contributions to the access of humanity to today’s science and technology. For this reason, science, which is one of themost important types of knowledge of humanity, is not the product of only one nation and civilization. It is a common product ofmany nations and civilization such as Iran, Indian, China, Egypt, Arab, Greek and Turkish. However, the work of humanist orientalistson Islamic civilization is both insufficient and not considered for ideological reasons. Therefore, the contribution of Islamiccivilization in the writing of the history of sciences is not sufficiently proven. He is a pioneer scientist who gives a new perspectiveto the history of science and provides important contributions to revealing implicit truths, goes beyond mistakes with his thoughtson the history of Islami c science and technology.