Sağlık Harcamaları ve Gelir Dağılımı İlişkisi: Türkiye ve OECD Ülkeleri Karşılaştırmalı Analizi

The Relationship between Health Expenditure and Income Distribution: The Comparative Analysis of Turkey and OECD Countries

Özet

Devletler sosyal koruma harcamaları ile sosyal güvencesi olmayan yoksul bireyleri güvence altına almaktadırlar. Kamu tarafından sunulan sağlık harcamaları yoksul bireylerin sağlık riskini ortadan kaldırmaktadır. Bütçe kısıtı nedeniyle sağlık hizmetlerinden yeterli düzeyde yararlanamayan yoksul bireyler sağlık ve gelir kaybı riski taşımaktadırlar. İstihdamda sağlıklı bireylerin tercih edilmesi yoksul kesimin gelir kaybı yaşamasına ve gelirin eşitsiz dağılımının artmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, çalışmada sağlık harcamalarının kamu tarafından karşılanması neticesinde gelirin eşitsiz dağılımı üzerine düzeltici etkisi beklenmektedir. Çalışmada, Türkiye'de sağlık harcamalarının kamu tarafından sunulması sonucu cepten yapılan sağlık harcamalarının azaldığı görülmektedir. Yoksul hanelerin cepten yapılan sağlık harcamalarının azalması ile refah düzeylerinin yükselmesi beklenmektedir. Buna karşılık yoksul kesimin sağlık harcamalarının cepten karşılanması durumunda kullanılabilir gelirlerinin azaltacağı ve fakirleşmelerine neden olacağı açıktır. Bu düşünceyle çalışmada kamu sağlık harcamaları gelir dağılımı etkileşimi grafiksel olarak ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Analizlerin anlamlı olabilmesi için Türkiye’de yapılan sağlık harcamaları ve gini katsayılarının yıllara göre dağılımı OECD ülkeleri ile karşılaştırmalı analiz edilmektedir.

Abstract

States secure poor individuals who do not have social security with their social protection expenditures. Health spending provided by the public eliminates the health risk of poor individuals. Poor individuals who cannot benefit from health services sufficiently due to budget constraints carry the risk of health and income loss. The preference of healthy individuals in employment causes the poor to lose income and increase the unequal distribution of income. Therefore, in the study, a corrective effect on the unequal distribution of income is expected as a result of the public coverage of health expenses. In this study, health spending in Turkey has decreased as a result of the submission of OOP health spending by the public. The welfare level of poor households is expected to rise with the decrease in out-of-pocket health expenditures. On the other hand, it is clear that if the health expenditures of the poor are met out of pocket, their disposable income will decrease and cause them to become poor. With this in mind, in this study, the interaction of public health expenditures and income distribution is tried to be presented graphically. In order to find meaningful analysis, health expenditures in Turkey and Gini coefficient by years have been analysed comparatively with OECD countries.