Erzurum Ekolojik Koşullarında Farklı Ekim Zamanlarında Kışlık Yetiştirilen Yem Bezelyesi Çeşitlerinin Verim Parametrelerinin Belirlenmesi

Determining the Yield Variables of Forage Pea Varieties Sown in Different Winter Sowing Periods in Erzurum Ecological Conditions

Özet

Yem bezelyesi (Pisum sativum ssp. arvense L.) Doğu Anadolu Bölgesi şartlarına uyumu iyi olan değerlibir yem bitkisidir. Bu bitkinin bölgede yerel çeşitler kullanılarak yazlık olarak tarımı yapılmaktadır. Bununyerine yem bezelyesi tarımının ülkemizdeki tescilli çeşitler kullanılarak kışlık olarak yapılması gerekmektedir.Bu nedenle bu araştırma 5 yem bezelyesi (Töre, Taşkent, Özkaynak, Ürünlü ve Kirazlı) çeşidinin Erzurumşartlarında 3 farklı ekim zamanında (25 Eylül, 5 Ekim ve 15 Ekim) verim ve kıştan zarar görme oranları ilebazı özelliklerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma 2012-2013 ve 2013-2014 ürün yetiştirmesezonunda şansa bağlı tam bloklar deneme deseninde bölünmüş parseller düzenlemesine göre 3 tekerrürlüolarak kurulmuştur. İki yıllık sonuçlara göre çeşitler ve ekim zamanları incelenen özelliklere önemli etkileryapmışlardır. Erken yapılan ekimler kıştan çıkış oranını ve bitki boyunu artırmış, çiçeklenme ve erme süresiniuzatmıştır. En yüksek kuru madde (882.6 kg/da) ve tohum verimi (271.2 kg/da) 25 Eylül tarihinde yapılanekimlerden elde edilmiştir. Çeşitler arasında kuru madde veriminde Töre (942.6 kg/da), tohum veriminde iseÖzkaynak (297.1 kg/da) ilk sırayı almışlardır.

Abstract

Forage pea (Pisum sativum ssp. arvense L.) is a valuable feed with good compatibility with Eastern Anatolia Region conditions. Summer sowing is generally preferred by using local varieties in the region. Winter sowing is essential by using registered varieties, instead of this practice. This research was carried out to determine the yield and winter damage ratios and some characteristics of five forage pea varieties (Töre, Taşkent, Özkaynak, Ürünlü and Kirazlı) at 3 different sowing times (25 September, 5 October and 15 October) in Erzurum ecological conditions. The experimental was established in randomized complete blocks as split-plot arrangement with three replicate. According to the consecutive two-years research results; significant differences were recorded among the sowing dates and on the yield parameters and other characteristics in forage pea. Early planting increased the winter survival and plant height, extended the the flowering and maturity periods. The highest dry matter (882.6 kg/da) and seed yield (271.2 kg/da) were obtained from seeding on 25 September. The highest dry matter yield (942.6 kg/da) was determined in the CV Töre, while the seed yield (297.1 kg/da) was determined in the CV Özkaynak.