Güneydoğu Anadolu'da kırmızı mercimekte (L. culinaris medik .) pazarlama fiyatını düşüren bazı değerleme faktörlerinin incelenmesi

A study on some grading factors affecting marketing price of red lentil (L. culinaris medik.) in South-East anatolia

Özet

Bu çalışmad a mercimekte bors a pazarlam a fiyatların ı düşüren tebeşirleşmi ş taneler, Arap baklas ı (Vaccari a primidata Med.) , Dilkanatan (Galiu m aperine), yaban i yulaf (Aven a fatu a L. ) v e bunları n karışımlarından oluşan selektör altı safsızlığın etkileri araştırılmıştı r. Yerli kırmızı saf mercimek tohumluğuna % 3, 6, 9, 1 2 v e 1 5 oranlarınd a eklenen fiyat değerlem e faktörlerinden oluşan örnekler Şanlıurfa v e Diyarbakı r yerel borsalarında tesadüfen seçilen 4 mercimek alıcılarına (tekerrür) sunulmuş ve fiyat tahminleri alınmıştı r. Yapılan varyans analizlerinin tümünde karışım oranları istatistiksel olarak önemli bulunmuş, tebeşirleşmiş taneleri n oranını n artmasını n pazarlam a fiyatın ı düşüren en öneml i değerlendirm e faktör ü olduğ u belirlenmişti r. Bun a karşı n yaban i yulaf tohumlarını n mercimeğ e karışımlarını n pazarlam a fiyatlarını n düşmesine en az etkisi olan faktör olduğu anlaşılmıştı r. Karışım oranlarıyla pazarlama fiyatları arasındaki ilişkiler regresyon analizi yoluyla incelenmiş; tüm faktörler istatistiksel olarak önemli bulunurken, elde edilen eşitlikleri n yüksek determinasyon katsayıları (%R 2) bu eşitlikleri n bölged e mercimek fiyat tahminlerind e kullanılabileceğ i anlaşılmıştı r. Sonu ç olarak tebeşirleşmey e neden olan zararl ı böcekler v e geni ş yaprakl ı yabancı otlarla mücadelenin kaçınılmaz olduğu, bu çeşit değerleme faktörleri için işleme, pazarlama ve dış satımda yer alan paydaşların bir araya gelerek ortak standartlar belirlemesi gerektiği tespit edilmişti r.

Abstract

In this work, it was studied the effects of chalky grains, cow basil (Vaccaria primidata Med.), cleavers (Galium aperine), common wild oat (Avena fatua L.) and selector output impurity on to marketing price of lentil. The samples consisting of grading factors added to the land race red lentil seed in the ratio of 3, 6, 9, 12 and 15 % were presented to four (4) incidentally selected lentil -purchasers from Sanliurfa and Diyarbakir local commodity market and, the price estimations were obtained. In all of variance analysis, it was found that th e mixture ratios had a statistical importance, that th e increasin g rati o of chalky grain s i s th e mos t important grading factor, whereas common wild oat seeds in lentil was, on the contrary, the least affecting factor on to marketin g price. Th e relation s between mixtur e ratios an d marketin g prices were studied by regression analysis ; regression was foun d to be statisticall y significan t for al l th e factors where th e hig h coefficients of determination (%R2) indicated that these equations can be used in the sense of estimating the pric e i n th e region . Th e results showed that i t i s inevitabl e to struggl e agains t insec t pests an d latifoliu s (broad - leafed ) weed . Th e stakeholder s involved i n processing , marketin g an d exportation shoul d determin e th e common standards for such grading factors.