Dergiler / Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi / 2005 / Cilt: 14 - Sayı: 1
Makarnalık buğdayda (Triticum durum Desf.) gama ışını ve EMS'nin farklı dozlarının ayrı ayrı ve birlikte uygulanmasının M1 bitkilerinin ilk gelişme dönemindeki etkileri
- Sayfa
- 23–31
- DOI
- —
Özet
Bu araştırma, farklı gama ışını ve EMS dozlarının ayrı ayrı ve birlikte uygulanmasının Kunduru 1149 makarnalık buğday (Triticum durum Desf.) çeşidinin M] bitkilerinin ilk gelişme dönemineki etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, makarnalık buğday tohumlarına 50 Gy, 150 Gy, 250 Gy gama ışını ve % 0.2, % 0.4 EMS dozları ayrı ayrı ve birlikte uygulanmıştır. EMS uygulaması yapılan tohumlara ön ıslatma yapılmamış ve 6 saatlik uygulama süresi sonunda 4 saat süreyle akan su altında yıkanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; Kunduru 1149 makarnalık buğday çeşidinin kontrol ve Mj bitkilerinde gama ışını ve EMS'in tek ve birlikte uygulanmasının iklim odasında yetiştirilen fidelerde çıkış oranını etkilemediği, çıkışta gecikmelere neden olduğu belirlenmiştir. Ele alınan bitki özellikleri yönünden tek ve birleşik uygulamalarda artan mutagen dozlarına bağlı olarak önemli düzeyde azalmalar meydana gelmiş, birleşik uygulamalar iki mutagenin toplam etkisinden daha etkili bulunmuştur.
Abstract
The aim of this research was to determine the separete and combine effects of different doses of gamma rays and EMS concentrations on some characteritics of Mj plants of durum wheat, cv. Kunduru 1149. The seeds of durum wheat, cv. Kunduru 1149 which were irradiated with 50 Gy, 150 Gy and 250 Gy gamma rays and / or treated EMS for 6 hours at 30°C in 0.2 % and 0.4 % concentrated. The seeds were not presoaked before, they were treated for 6 hours with EMS. The seeds were washed in flushing tap water for 4 hours, after treatment with EMS. According to the results of this research; separate and combine treatments of different doses gamma rays and EMS have not shown significant difference in germination rate of control and Mi plants of durum wheat, cv. Kunduru 1149 which emerged on the soil surface, although they have caused late germination of seeds at growth chamber. The negative effects of increasing doses of mutagens on all plant characteritics for Mj plants were found statistically significant. Combined treatments were found to be more efficient than the sum of effects of the single treatments.