Tokak Yerel Arpa Çeşidi İçinden Seçilen Safhatların Bazı Gıda, Yem ve Tarımsal Özellikler Bakımından Varyasyonları

Variations in some Food, Feed and Agricultural Characteristics of Purelines Selected from Tokak Barley Landrace

Özet

Bu çalışmada Tokak yerel arpa çeşidi içinden (PI 470281) moleküler markörlerle seçilen 25 hat TokatKazova şartlarında tarla koşullarında incelenmiştir. Araştırmada referans olarak Kanada'nın en önemli maltlıkarpa çeşidi Harrington ve Türkiye'de yaygın şekilde tarımı yapılan bir maltlık arpa çeşidi olan Tokak 157/37kullanılmıştır. Yapılan çalışmada PI 470281 hatları agronomik özellikler yanında (Çiçeklenme süresi,olgunlaşma süresi, bitki boyu, yatma oranı, başakta tane sayısı, başak boyu, 1000 tane ağırlığı, hektolitreağırlığı, tane verimi, biyolojik verim, hasat indeksi), bazı yem kalite özellikleri (ham kül oranı, ham proteinoranı, ADF, NDF) ve çeşitli mineral madde içerikleri (P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn, Zn) gibi gıda kalite özellikleribakımından incelenmiştir. Değerlendirmeye alınan PI 470281 hatları agronomik, yem ve gıda kalite özelikleriyönüyle önemli varyasyonlar göstermiştir. Hatların büyük çoğunluğu Tokak 157/37'den daha yüksekHarrington'dan ise daha düşük tane verimine sahip olmuşlardır. Değerlendirmeye alınan hatlarda 1000 taneağırlığı yaklaşık 40-51 g, hektolitre ağırlıkları ise 64-69 kg arasında değişmiştir. ADF, NDF oranları referansçeşitlerinden yüksek veya yakın değer göstermişlerdir. %12-14 arasında değişen ham protein oranlarındakifarklılıklar da önemli bulunmuştur. PI 470281 hatları arasında mineral madde oranları bakımından da önemlivaryasyonlar tespit edilmiştir. Hatların demir, bakır ve kalsiyum konsantrasyonları referans çeşitlerine yakınveya yüksek değer göstermiştir. Sonuç olarak, Tokak yerel çeşidinin yüksek genetik çeşitliliğe sahip olduğu,bu çeşit içinden geliştirilen safhatlarda, agronomik, yem ve gıda kalite özellikleri açısından ıslahtakullanılabilecekleri varyasyonun bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır

Abstract

In this study, twenty-five lines selected from Tokak (PI 470281) barley landrace using molecular markerswere investigated in field studies under Tokat Kazova conditions in Turkey. Harrington, a malting barley varietyof Canada, and Tokak 157/37, a commonly grown malting barley variety in Turkey, were used as reference.PI 470281 lines were investigated in terms of food and feed quality properties such as crude ash, crudeprotein, ADF, NDF contents, various mineral contents such as P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn, Zn, Cr and someagronomic traits such as days to flowering and maturity and plant height, number of seeds per head, spikelength, 1000 seed weight, test weight, grain yield, biological yield and harvest index. PI 470281 linesinvestigated showed significant variations in terms of their agronomic, feed and food quality properties. Mostof the lines had higher grain yields than Tokak 157/37 and lower than Harrington. 1000-seed weights andtest weights for the lines investigated varied from 40 to 51g and 64 to 69 kg, respectively. Their ADF andNDF contents were higher than or similar to those of the reference cultivars. The crude protein contentsvaried from 12% to 14%and were significantly different among purelines. Significant variations were foundamong PI 470281 lines in terms of mineral contents. Fe, Cu, and Ca concentrations of pure lines were higherthan or similar to those of the reference values. As a result, Tokak barley landrace has high genetic variations,and purelines developed from this variety has variations that could be used in breeding for agronomic, feed,and food quality properties