Ana Ürün Koşullarında Bazı Soya (Glycine max (L.) Merill) Hat ve Çeşitlerinin Aksaray Bölgesine Adaptasyonu Üzerine Çalışmalar

Studies on Adaptation Abilities of Some Soybean (Glycine max (L.) Merill) Varieties and Lines Under Main Crop Conditions of Aksaray Region

Özet

Yağlı tohumlu bitkilerden olan soya fasulyesi dünyada en önemli endüstri bitkilerinden bir tanesidir. Buaraştırma; İç Anadolu Bölgesinde ana ürün koşullarında bazı soya çeşit ve hatlarının verim ve tarımsalözelliklerini belirlemek amacıyla 2014 yılında Aksaray ili Sapmaz Köyünde yapılmıştır. Araştırmada BDSA05, BATEM 317, BATEM 207, BDUS 04, BATEM 223, KAMA, BATEM 306, KANA, KASM 02, KASM 03,ARISOY, ATAEM 7, NOVA, BRAVO ismindeki soya genotipleri materyal olarak kullanılmıştır. DenemeAksaray`da tesadüf blokları deneme deseninde 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Her parselde 3 sıra, 70cm sıra arası, 5 cm sıra üzeri olacak şekilde 3 metrelik sıraların her birine 90 tohumun ekimigerçekleştirilmiştir ve ortadaki sıra hasat edilmiştir. Çalışma sonunda varyans analizlerine göre hat veçeşitler arasında 1000 tane ağırlığı, ilk bakla bağlama yüksekliği, bitki boyu ve tohum verimi açısındanfarklılık söz konusu olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; tane verimi ve incelenen diğer özellikler göz önünealındığında tescilli çeşit olan ATAEM 7 (498.42 kg/da) ile aday çeşit olan BATEM 317 (467.5 kg/da) Aksarayana ürün koşulları için ümitvar genotipler olarak belirlenmiştir

Abstract

This research was carried out in Sapmaz village, Aksaray city in 2014 in order to determine someagricultural characteristics and yield properties of the some soybean varieties and lines under the main cropconditions in the Central Anatolia Region. Soybean genotypes BDSA 05, BATEM 317, BATEM 207, BDUS04, BATEM 223, KAMA, BATEM 306, KANA, KASM 02 , KASM 03 , ARISOY,ATAEM 7, NOVA, BRAVO were used as a material in this study. Field experiment was conducted based onRandomized Completely Block Design with three replications. Plots consisted of 3 rows 3 m long spaced, 5cm apart where the 90 seeds were planted. Variance analysis was performed for each character. Accordingto the results, it was determined that the differences for first pod height, plant height, thousand grain weightand grain yield of the lines and varieties were highly significant. Results of this study indicated that; registeredvariety ATAEM 7 (498.42 kg/da) and BATEM 317 (467.5 kg/da) line in respect to yield and investigatedagricultural characteristics can be grown in Aksaray main crop conditions