Adi Fiğin (Vicia sativa L.) Bazı Yabancı Otların Çimlenmesi ve Gelişmesi Üzerine Allelopatik Etkileri

Allelopathic Effects of Common Vetch (Vicia sativa L.) on Germination and Development of Some Weed Species

Özet

Adi fiğ (Vicia sativa L.) gerek ülkemizde, gerekse dünyada yaygın olarak yetiştirilen bir baklagil yem bitkisiolmasının yanı sıra, yabancı ot mücadelesinde canlı malç olarak en çok tercih edilen bitkilerden biridir. Hızlıgelişmesi, toprak yüzeyini çok iyi örtmesi ve ortam kaynaklarından fırsatçı bir şekilde yararlanması nedeniyleyabancı ot rekabetinde önemli avantajlara sahiptir. Adi fiğin yabancı otları baskı altına almasında etkili diğerbir özelliğin sahip olduğu allelopatik potansiyel olduğu düşünülmektedir. Bu bağlamda V. sativa'nın ülkemizdesorun olan bazı yabancı ot türlerinin tohum çimlenmesi ve gelişimi üzerine allelopatik etkisi araştırılmıştır.Bunun için 8 farklı yabancı ot türü ile 2 farklı test bitkisine ait tohumlara, V. sativa'nın farklı konsantrasyondakiyaprak özsuyu ve su ekstraktı uygulanmıştır. Denemede adi fiğin %25, % 50 ve %100'lük öz suyu ile 1, 3 ve7 gün suda bekletilen su ekstraktları uygulanmıştır. Petri denemeleri 4 tekerrürlü olarak kurulmuş ve iki keztekrarlanmıştır. Diğer taraftan adi fiğ köklerinden çıkan salgıların yabancı ot gelişimi üzerine etkisini belirlemekamacıyla saksı denemeleri kurulmuştur. Bunun için merdiven sistemi adı verilen bir düzenek yardımıyla fiğköklerinden çıkan salgılar toplanmış ve denemeye alınan 2-4 yapraklı dönemdeki dört farklı yabancı ot türüneeşit miktarda uygulanmıştır. Saksı denemeleri ilk yıl 4, ikinci yıl 6 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Sonuçolarak, adi fiğ yapraklarından elde edilen özsu ve su ekstraktının denemede kullanılan yabancı ot türlerininbirçoğunun tohum çimlenmesini önemli ölçüde azalttığı, ancak fiğ kök salgılarının yabancı ot gelişimini baskıaltına almada çok etkili olmadığı görülmüştür. Çalışma sonunda adi fiğin yabancı otları baskı altına almasındatohum çimlenmesi üzerine sahip olduğu allelopatik potansiyelin etkili olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamdayabancı ot yoğunluğunun azaltılmasında adi fiğin gerek örtücü bitki, gerekse münavebe bitkisi olarakkullanılmasının etkili olacağı düşünülmektedir

Abstract

Common vetch (Vicia sativa L.) is a legume forage crop which is widely grown both in our country andthe world. Besides, it is one of the most preferred plants as living mulch crop for weed control. It has importantadvantages in terms of weed competition because of fast growing, very good covering of the soil surfaceand getting the opportunistic manner of the media sources. It is considered that another feature of commonvetch to control weeds is having allelopathic potential. In this context, the effects of V. sativa on seedgermination and growth of some problematic weed species in our country were investigated. Therefore,water-extracts and sap of V. sativa leaves in different concentrations were applied on seeds of 8 differentweeds and 2 different test plants species. In the experiment, sap of common vetch at the rate of 25%, 50%and 100% and water-extracts that were kept waiting in water at 1, 3 and 7 days were applied. Experimentwas set up with four replicates and replicated two times. On the other hand, pot experiments were set up todetermine the effects of common vetch root secretion on weed growth. The secretion of vetch root wascollected via an assembly is named ladder system and applied at equal amount on four different weedspecies at 2-4 leaf stages. Pot trials were carried out with 4 replicates for the first year and 6 replicates forthe second years. As a result, water-extracts and sap of V. sativa leaves inhibited seed germination of themost weed species which used in the experiment. But, root exudates of vetch have not suppressive effectson weed growth. At the end of the study, it is concluded that, common vetch has allelopathic potential onseed germination and through this way it suppresses weeds. In this context, common vetch could be usedto reduce weed populations both as cover crop and as rotation plant