Ülkemizde Ayçiçeği Durumu ve Gelecekteki Yönü

The Current Situation and Future Direction of Oil Type Sunflower Production in Turkey

Özet

Yağlık ayçiçeği, adaptasyonu ve mekanizasyon oranı yüksek, pazarlanma kolaylığı ve tüketicilerce ençok tercih edilen bitkisel yağ olması nedeniyle, ülkemizin en önemli yağ bitkisidir. Ayrıca ülkemiz yağlı tohumüretimimizin yetersizliği ve son yıllarda artan rafine bitkisel yağ ve margarin ihracatı nedeniyle artan yağaçığımız (2014'de 4 Milyar $), ayçiçeğinin önemini giderek arttırmaktadır. Ülkemizde son yıllarda ağırlıklıolarak Trakya Bölgesi'nde tarımı yapılan yağlık ayçiçeğinin, artan fiyatlara da bağlı olarak ekim alanlarıgiderek diğer bölgelerde yaygınlaşmak olup, özellikle Konya ve Çukurova bölgelerindeki artış dikkatçekmektedir. Yazlık bir bitki olduğundan, yıllara bağlı olarak verimi değişiklik göstermektedir. Ülkemizdeayçiçeği üretimini kısıtlayan parametreler; son yıllarda yeni ırklarına dayanıklı hibritler geliştirilen orobanşparazitine ilaveten, yabancı otlar ve mildiyö hastalığıdır. Özellikle ekim öncesi ilaçlarla kontrol edilemeyenpıtrak, sirken, köy göçüren, vb yabancı otlar, verimi fazlaca etkilediğinden, hem bu geniş yapraklı otları, hemde orobanşı kontrol eden çıkış sonrası Imidazolinone (IMI) terkipli herbisitlerin ve buna dayanıklı ayçiçeğihibritlerinin kullanıldığı Clearfield teknolojisi, pazarda payını giderek arttırmaktadır. Son yıllarda, mildiyö veorobanşın yeni ırklarına dayanıklı çeşitler piyasada olduğundan, ayçiçeğinde çeşit problemi bulunmamaktadır.Ancak tüketicilere hem kaliteli bir yağ sunan, hem de kızartmaya daha uygun ve dünyada payı giderek artanoleik tip ayçiçeğinin ülkemizde gelecekte fazlaca yaygınlaşması, ülkemiz ekonomisine önemli katkılarsağlayacaktır

Abstract

Oil type sunflower is the most important oil crops due to its higher adaptation and mechanization use,being easy marketable and the most preferred vegetable oil by consumers in Turkey. Due to the lack of ourdomestic oilseed production, rising vegetable oils and margarine exports and our oil deficit (4 billion in 2014)in recent years increases gradually the importance of sunflower. Oil type sunflower which are mainly cultivatedin Trakya region is going to spread to other regions its acreage due to rising prices and the increasesparticularly in the Konya and Cukurova region in recent years are noteworthy. As being a summer crop, itsyield varies depending on the year. Parameters that restrict the sunflower production in our country are weedsand downy mildew in addition to broomrape parasite which were developed resistant hybrids against it inrecent years. The broad-leaf weeds such as cocklebur, Cirsium, Chenopodium etc. which are not controlledby pre emergence herbicides influence more seed yield much so Clearfield technology applied postemergence with controlling both broomrape and Imidazolinone (IMI) resistant sunflower hybrids are graduallyincreased its market share. In recent years, there is no sunflower variety problem because new cultivarsresistant to downy mildew and broomrape are in the market. However, the increase of oleic type sunflowerboth offering a high quality oil to consumers as well as is much more affordable for frying oil with increasingmarket share widespread in the world will make an important contributions to our country economy in thefuture