Dergiler / Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi / 2018 / Cilt: 27 - Sayı: 1
Türkiye’de İkinci Ürün Soya (Glycine max L. Merrill) Yetiştirmeye Uygun Potansiyel Alanların Belirlenmesinde Coğrafi Bilgi Sistemleri Tabanlı Analitik Hiyerarşi Süreç Tekniğinin Kullanımı
- Sayfa
- 33–46
- DOI
- —
Özet
Bu çalışma ile, tarımsal arazilerin optimum kullanımlarına ve ürün planlamalarına yön vermekaçısından, birim alandan birden fazla türden ürün alınmasına imkan sağlanması amacıyla, ikinci ürünsoyanın yetişebileceği uygun potansiyel alanlar belirlenmiştir. Bir bölgede ürünlerin yetişebileceği uygunpotansiyel alanların dağılımını etkileyen en önemli faktör, o ürünün yetişmesi için ihtiyaç duyduğu ekolojikkriterlerin birbirlerine göre yapacakları etkinin ağırlık oranları olmuştur. Yapılan bu çalışmada, soyanınikinci ürün olarak yetişmesi için ihtiyaç duyduğu ana kriterlerin (iklim, toprak, topoğrafya) ve bunlara aitalt kriterlerin (vegetasyon süresi, etkili sıcaklık toplamı, Temmuz ve Ağustos ayları ortalama sıcaklıkları,yükseklik, toprak derinliği ve arazi kullanım kabiliyet sınıfları) etkileri oranında sağlamış oldukları ağırlıklarınınhesaplanmasında, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı Analitik Hiyerarşi Süreç (AHS) tekniği uygulanmışve potansiyel uygunluk sınıfları belirlenmiştir. Yapılan değerlendirme sonuçlarına göre, çalışma alanının %7.65’i (5 968 013.35 hektar) çok uygun, % 4.70’i (3 666 170.55 hektar) orta uygun, % 8.43’ü (6 584 410.16hektar) az uygun ve % 79.22’si (61 839 407.74 hektar) ise ikinci ürün olarak soya yetiştirilmesine uygunolmayan potansiyel alanlar olarak belirlenmiştir.
Abstract
The suitable lands for double crop soybean cultivation were determined by means of this study to shape the optimal use of the agricultural lands and crop planning to cultivate more than one crop from a unit of land. Most important factor governing the distribution of potentially suitable lands in a region was determined the weighted ratios of inter effects of ecological criteria required in crop production. GISbased Analytical Hierarchy Process (AHP) technique was applied to determine the weighted effects of the main criteria (i.e., climate, topography and soil) and their subcriteria (vegetation period, total effective temperature, average temperature of July and August, elevation, soil depth, land use capability classes) and potential suitablity classes were identified, in this research. According to the research results, 7.65% (5 968 013.35 hectare) of the study area is found to be highly suitable, 4.70 % (3 666 170.55 hectare) to be modarete suitable, 8.43 % (6 584 410.16 hectare) to be less suitable, and 79.22 % (61 839 407.74 hectare) is not suitable for double crop soybean cultivation.