Erzurum İlinde Yetiştirilen Bazı Bakla (Vicia faba L.) Çeşit ve Popülasyonlarının Verim ve Bazı Agromorfolojik Özellikleri

Seed Yield and Certain Agromorphological Characteristics of Some Broad Bean (Vicia faba L.) Varieties/Populations Grown in Erzurum Province

Özet

Farklı illerden toplanılan 15 bakla popülasyonu ve 6 tescilli bakla çeşidi (Lara, Seher, Filiz-99, Eresen-87,Kıtık ve Salkım) kullanılarak Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Pasinler deneme alanında tesadüfblokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülen çalışmada baklanın yemlik olarak Erzurumekolojisine uyumu ve verim unsurları açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada 21 farklı baklaçeşit ve popülasyonun yem olarak kullanımında etkili olan bazı özelliklerinde iki yılın ortalama değerleri;dal sayısı 4.1 adet, ilk bakla yüksekliği 26.4 cm, bitki boyu 59.3 cm, bitki başına bakla sayısı 14.9 adet,baklada tane sayısı 3.2 adet, çiçeklenme başlangıcı gün sayısı 56 gün, fizyolojik olum gün sayısı 119.4 günve tohum verimi 165.6 kg da-1 olarak belirlenmiştir. En yüksek tohum verimi ilk yıl Eresen-87 çeşidindeikinci yıl ise Tokat popülasyonundan alınmıştır. İki yıllık birleştirilmiş deneme sonuçlarının varyans analizindeçeşit/popülasyon ve yıllar arasında önemli farklılıklar olduğu ortaya çıkmış, korelasyon analizinde ise tohumverimi ile çiçeklenme başlangıcı ve fizyolojik olum gün sayısı arasında negatif ama önemli bitki boyu vebitkide tane sayısı arasında ise olumlu ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Çoğu ıslahçalışmasında olduğu gibi bu kriterlerin aynı ekolojide yapılacak olan ıslah çalışmalarında seleksiyon kriteriolarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract

Fifteen broad bean populations collected from different provinces and six commercial broad bean varieties (Lara, Seher, Filiz-99, Eresen-87, Kıtık and Salkım) as a standard were used as plant material in the study. The experiments was carried out at Eastern Anatolia Agricultural Research Institute Pasinler trial area according to complete randomized block design with three replications. The aim of the study is to determine yield elements of broad bean as feedstuff in Erzurum ecology. In the study, the mean values of some agronomic characteristics of 21 different broad bean variety/ populations used as feed for two years were determined as in number of branches 4.1, first pod height 26.4 cm, plant height 59.3 cm, number of pods per plant 14.9, number of beans per pod 3.2, number of days to beginning of flowering 56, number of days to seed physiological ripening 119.4 days and seed yield 165.7 kg da-1. The highest seed yield was obtained from CV Eresen-87 in the first year and from the population of Tokat in the second year. A combined analysis of variance was performed for the two-year research results and significant differences were found between genotypes and years. In the correlation analysis, it was suggested that there was a negative but significant relationship between seed yield and number of flowering days and the number of days to physiological maturity. Also, there was a positive but very significant relationship between seed yield and plant height and number of seeds per pods. It is thought that these parameters could be used as selection criteria in breeding studies conducted in the similar ecological conditions.