Batı Akdeniz Bölgesi’ne Ait Yerel Yulaf Genotiplerinin Morfolojik Karakterizasyonu

Morphological Characterisation of Oat Landraces Belonging to The Western Mediterranean Region

Özet

Bu çalışma ile Batı Akdeniz Bölgesi’nde yetiştiriciliği yapılan yerel yulaf çeşitlerinin toplanaraktanımlamalarının yapılması ve gen bankasında koruma altına alınması amaçlanmıştır. 2015 yılında Antalya,Isparta, Burdur ve Muğla illerini kapsayan bir toplama programı düzenlenmiş ve 164 adet yerel yulafgenotipi toplanmıştır. Toplanan genotipler yedi standart yulaf çeşidi ile birlikte 2015-2016 üretim sezonundaAugmented deneme deseninde Antalya koşullarında tarla denemesine alınmıştır. Çalışmada, genotiplerintanımlanmasında kullanılan bazı morfolojik özellikler incelenmiştir. İncelenen özellikler bakımındangenotiplerin ortalamaları, standart sapmaları ve değişim katsayıları hesaplanarak populasyonlar arasıvaryasyonlar belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, yerel genotipler arasında büyüme şekli, en üst boğumuntüylülük durumu, salkım şekli, salkım tipi, kılçık durumu ve kavuz rengi bakımından önemli varyasyonlarınolduğu tespit edilmiştir. Genotiplerin tamamında kapçık uzunluğu iç kavuzdan kısa olmuştur. Yaprak kınınıntüylülük durumuna göre, yerel genotiplerden biri hariç tamamı tüysüz özellik göstermiştir. Yaprak ayasıkenarının tüylülük durumuna göre 152 genotip tüysüz özellik gösterirken, 10 genotip az tüylü, 2 genotipise orta tüylü özelliğe sahip olmuştur. Dört genotipte iç kavuz ucu küt olurken diğer genotiplerin iç kavuzuçlarının ise sivri özellikte olduğu belirlenmiştir. Yaprak ayası genişliği, bayrak yaprak ayası genişliği, bitkiboyu, ana sap kalınlığı ve tane boyu bakımından yerel genotipler arasındaki farklar önemsiz bulunurken,yaprak ayası uzunluğu, bayrak yaprak ayası uzunluğu, üst boğum arası uzunluğu, ana saptaki boğum sayısı,salkım uzunluğu, dış kavuz uzunluğu ve tane eni bakımından ise önemli farklar tespit edilmiştir.

Abstract

The aim of this research was to collect and identify the local oat varieties grown in the Western Mediterranean Region and to preserve them in the National Gene Bank. By means of collection program from Antalya, Isparta, Burdur, and Muğla regions 164 local oat varieties were collected in 2015. The collected genotypes and seven standard oat cultivars were tested in a field trial in Augmented experiment during 2015 and 2016 growing season under Antalya ecological conditions. certain morphological features such as; the average, standard deviation and coefficient of variation of the genotypes were recorded. As a result of the study, it was determined that there were significant variations among the local genotypes in respect of growth habit, hairiness of uppermost node, panicle shape, the orientation of panicle branches, tendency to be awned and color of lemma. Palea length was shorter than lemma among all of genotypes. In point of leaf sheath hairiness, all of the local genotypes were hairless except one. In terms of the hairiness of leaf margin, 152 genotypes were hairless, 10 genotypes had weak hairy and 2 genotypes had medium hairy characteristics. For four genotypes, the top of lemma was blunt and it was sharp for the other genotypes. While there were no significant differences among the leaf width, below flag leaf, flag leaf width, plant height, main-stem thickness, and grain length there were significant differences among the length of leaf below flag leaf, flag leaf length, uppermost internode length, number of main-stem node, panicle length, glumes length and grain width.