Mercimekte (Lens culinaris M.) Hızlı Islah Teknikleri Kullanılarak Generasyon Süresinin Kısaltılması

The Use of Speed Breeding Techniques to Shorten Generation Cycle in Lentil (Lens culinaris M.)

Özet

Bu çalışma 2019 yılında; Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Baklagil Islah Birimive Biyoteknoloji Araştırma Merkezi işbirliği ile yürütülmüştür. Mercimekte yabancı ot sorununa çözümbulmak için dayanıklılığı tespit edilmiş hatlar ile ülkemizde en fazla ekimi yapılan kışlık mercimek çeşitleriresiprokal olarak melezlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, melezlenen popülasyonlarda genetik ilerlemeyiarttırmak için kontrollü koşullarda mercimeğin günlük ışığa maruz kalma süresini ve ışıklanma yoğunluğunuyükselterek generasyonlar arası süreyi kısaltmaktır. Arazi koşullarındaki klasik mercimek ıslah çalışmalarısonucunda bir yılda bir generasyon ilerleme sağlanabilmektedir. Bu çalışmada bitkilerin hem günlük ışığamaruz kalma süresinin uzatılması hem de erken tohum hasadı gerçekleştirilmesi suretiyle populasyonlar 60gün içerisinde bir generasyon ilerletilmiştir. Sera ve iklim odasında ışıklandırma yoğunluğu ve süresi farklıtutularak bitkilerdeki morfolojik ve fizyolojik değişimler gözlemlenmiştir. Çalışma ile mercimekte hızlı ıslahteknikleri kullanılmaya başlanmıştır. Bu tekniklerin klasik ıslah çalışmalarına entegre edilmesi ile daha kısasürede istenilen özellikte mercimek çeşitleri geliştirilecektir.

Abstract

This research was conducted to find a solution to weed problem in lentil cultivation. Known as herbicide tolerant lines and commonly cultivated winter lentil varieties in Turkey were hybridized reciprocally. The aim of this study was to shorten time between lentil generations by increasing light exposure period and luminescence intensity under controlled conditions to increase genetic progress of hybrid populations. One generation progress can be achieved in a year by conventional lentil breeding studies in field conditions. In this study, by prolonging the light exposure time and early seed harvesting, the populations were progressed one generation within 60 days. Morphological and physiological changes in plants were observed by keeping lighting intensity and duration different in greenhouse and controlled growth room. In this study, speed breeding techniques were used in lentils. By integrating these techniques into classical breeding studies, lentil varieties with the desired characteristics will be developed in a shorter period of time.