Ankara Koşullarında Farklı Dozlarda Borlu Gübrelemenin İskenderiye Üçgülü (Trifolium alexandrinum L.)’nde Bitki Boyu, Ot Verimi ve Ham Protein Oranına Etkisi

The Effect of Different Boron Fertilizer Doses on Plant Height, Forage Yield and Crude Protein Content of Berseem (Trifolium alexandrinum L.) Under Ankara Conditions

Özet

Bu araştırma farklı dozlarda verilen borlu gübrenin İskenderiye üçgülünün bitki boyu, ot verimi ve hamprotein oranında meydana getirdiği etkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. 2017 ve 2018 yıllarında AnkaraÜniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlalarında tarla denemesi olarak yürütülmüştür.Araştırma 3 tekerrürlü olarak tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre kurulmuştur.Ana parsellere 3 İskenderiye üçgülü çeşidi (Derya, Erix, Mario), alt parsellere 5 farklı bor dozu (0, 100, 200,400, 800 g/da) olacak şekilde uygulamalar yapılmıştır. Araştırmada incelenen özellikler bitki boyu, yeşil otverimi, kuru ot verimi ve ham protein oranıdır. Her iki yılın çeşitler ve bor dozları arasındaki sonuçlarına göre;bitki boyu 67.20 - 98.33 cm, yeşil ot verimi 1317.67 - 2016.33 kg/da, kuru ot verimi 137.00 - 635.00 kg/dave ham protein oranı %13.27 - 16.98 arasında değişim göstermiştir. Araştırmada incelenen özellikler gözönüne alındığında; Mario çeşidinin bitki boyu, yeşil ve kuru ot verimi, Derya çeşidinin ise ham protein oranıbakımından diğer çeşitlerden üstün olduğunu belirlenmiştir. Alt parsellerde çeşitlere uygulanan bor dozlarıkontrol parselleri ile karşılaştırıldığında, 100 g/da olarak uygulanan bor dozunda en yüksek bitki boyu, yeşilve kuru ot verimi ile ham protein oranı ortalamaları elde edilmiştir. Yüksek verimli ve kaliteli ot üretimiiçin gereken bor dozunun 100 g/da olduğu belirlenmiştir. Bununla beraber bor dozu artırılmış parsellerdeönemli düzeyde verim düşüşleri gözlenmiştir. Bu durum, borun eksiklik belirtilerine neden olan miktarı iletoksik etki yapan miktarının birbirine çok yakın olduğunu göstermiştir. Bor uygulamalarında oldukça hassasdavranılmalı, toprak analizi yapılmadan bitkiye bor verilmemelidir. Bor gübrelemesi yapılmadan öncebitkinin bor ihtiyacının bilinmesi önem taşımaktadır. Verimli ve kaliteli yem bitkisi üretimi için toprakta bitkiyeyarayışlı halde bulunan bor miktarı göz önüne alınarak ihtiyaç duyduğu oranda bor miktarı verilmelidir.

Abstract

The aim of this study was to investigate the effect of different fertilizer doses on plant height, forage yield and crude protein content of berseem. It was carried out as a field trial in the experimental fields of Ankara University, Faculty of Agriculture, Field Crops Department between the years of 2017 and 2018. The experimental field research was set up in 3 replicates compatible with split parcel experimental design technique in random blocks. Three different berseem varieties (Derya, Erix, Mario) were sown to main parcels and 5 different boron fertilizer doses (0, 100, 200, 400, 800 g/da) were applied to sub-parcels. Plant height, fresh forage yield, hay yield and crude protein content are recorded in the experimental. According to the results between the varieties and boron doses of both years; plant height changed between 67.20 - 98.33 cm, fresh forage yield 1317.67 - 2016.33 kg/da, hay yield 137.00 - 635.00 kg/da and crude protein content %13.27 - 16.98. Considering the features examined in the research; it was determined that variety of Mario was superior in terms of plant height, fresh forage yield and hay yield, variety of Derya in crude protein content to other varieties. When boron doses applied to varieties in sub-parcels were compared with control parcels, the highest plant height, fresh forage, hay and crude protein content were obtained at 100 g/da boron dose. Hence, 100 g/da boron dose was determined as the best dose for high forage yield and quality in berseem clover. On the other hand, significant decrease in yield has been observed in boron increased parcels. This situation was showed that amount of causing the deficiency symptoms and toxic effect is very close to each other. Boron applications should be treated fairly, without boron analysis of soil should be given to the plant. Before boron fertilization, it is important to know the boron requirement of the plant. In order to produce efficient and quality fodder crops, the amount of boron needed should be given considering the amount of boron present in the soil.