Dergiler / Ziraat Fakültesi Dergisi / 2009 / Cilt: 4 - Sayı: 2
Aspir (Carthamus tinctorius L.)’de varyasyon oluşturmak amacıyla kullanılabilecek gama (60Co) dozunun belirlenmesi
- Sayfa
- 28–33
- DOI
- —
Özet
Bu araştırma farklı gama ısını dozlarının aspir tohumlarının çıkısı ve fide gelişimi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüstür. Arastırmada materyal olarak Dinçer, Remzibey-05 ve Shifa çesitleri ile Taek-Uslu aspir hattı tohumları kullanılmıstır. Farklı gama dozları (0, 100, 200, 300, 400, 500, 600, 700 ve 800 Gy) Cobalt-60 ($^{60}Co$) kaynagı kullanılarak olusturulmustur. Arastırmada, çıkıs oranı (%), sürgün uzunlugu (cm), kök uzunlugu (cm), fide yas ve kuru agırlıgı (g/bitki) özellikleri incelenmistir. Arastırma sonucunda, çesitlerin gama ısını dozlarına farklı tepkiler gösterdigi belirlenmistir. incelenen özellikler bakımından gama ısını dozlarından en az etkilenen çesit Shifa olurken, en fazla etkilenen çesit Dinçer olmustur. Sonuç olarak, aspirde varyasyon olusturmak veya çesit gelistirmek amacıyla kullanılan gama ısını dozu, kullanılan genotiplere göre degismekle birlikte, canlılıkta bir azalma olmadan uygulanabilecek dozların 200 ile 400 Gy arasında oldugu belirlenmiştir.
Abstract
This study was conducted to determine the effects of gamma rays on emergence and seedling growth of safflower seeds. Safflower cultivars of Dinçer, Remzibey-05, Shifa and Taek-Uslu were used as material. Seeds of the varieties were irradiated with doses of 0, 100, 200, 300, 400, 500, 600, 700 and 800 Gy gamma radiation obtained from Cobalt-60 ($^{60}Co$). Emergence rate (%), shoot length (cm), root length (cm), shoot fresh weight and shoot dry weight (mg/plant) were investigated. Results revealed that the investigated varieties showed different responses to gamma doses. Effects of the treatments on Shifa were the least while it was the highest for Dinçer. It can be concluded that gamma radiation doses should be determined for each cultivar in safflower to get the generation of new variation sources for breeding programs, but the gamma radiation doses between 200 and 400 Gy may be used without any changes in viability.