XIV. Yüzyıl Rifâî Şeyhi İbnü’s-Serrâc’ın tasavvufî düşünceleri

Özet

İbnü’s-Serrâc, XIII. yüzyılın son yarısı ile XIV. yüzyılın ilk yarısında Şam’da ya- şamış bir Rifâî şeyhidir. Ömrünün bir kısmını kadı olarak görev yaptığı Güney Doğu Anadolu’da, Fırat havzasında geçirmiştir. Yaşadığı dönemde Şam bölgesi- ne bağlı olan Adıyaman, Besni, Kâhta, Urfa, Harran, Suruç, Birecik, Mardin ve Hakkâri gibi şehirlerde yaşayan tasavvuf şeyhleri ve zümreleri hakkında ver- diği bilgiler ilk elden olduğu için önemlidir. Onların menkıbelerine Tüffâhu’l- ervâh ve miftâhu’l-irbâh adlı eserinde geniş bir şekilde yer veren İbnü’s-Serrâc, tasavvufî düşüncelerini Teşvîku’l-ervâh ve’l-kulûb ilâ zikri Allâmi’l-guyûb adlı eserinde açıklamıştır. Bu makalede İbnü’s-Serrâc’ın hayatı, eserleri ve Teşvîku’l- ervâh adlı eserinden hareketle tasavvufî düşünceleri ele alınacaktır.

Abstract

Ibn al-Sarraj is a Rifai Sheikh, who lived in Damascus between the second half of the 13th century and the first half of the 14th century. He spent part of his life serving as a Muslim judge in the Euphrates river basin in the Southeastern Ana- tolian region. He is a significant figure because he gives first-hand information about Sûfî sheikhs and communities in Adıyaman, Besni, Kahta, Urfa, Harran, Suruç, Birecik, Mardin, and Hakkari which were under the administration of Damascus at the time. Ibn al-Sarraj, who related considerably sûfî sheikhs’ anecdotes and narrations in his Tuffâh al-arvâh and miftâh al-irbâh, explained their mystical views in his work Tashwîq al-arvâh va’l-qulûb ilâ zikri Allâm al- quyûb. In this paper, the works and life of Ibn al-Sarraj and his mystical tho- ughts with reference to his work Tashwîq al-arvâh will be presented.