Ebû Abdullah b. Hafîf Şîrâzî’nin tasavvufî görüşlerine genel bir bakış

Özet

Ebû Abdullah b. Hafîf Şîrâzî Fars bölgesinin büyük şöhret sahibi sûfîlerinden biridir ve kendi adıyla anılan Hafîfiyye isimli tasavvuf okulunun kurucusudur. Zühdü esas alan, şerîata bağlılığıyla tanınan İbn Hafîf, müteşerri’ kişiliğine karşılık Hallâc gibi aşk meşrebiyle öne çıkmış sûfîleri de benimseyen bir üslup geliştirmiştir. Onun tasavvufa bakışı şerîat temellidir. Tarîkat anlayışında belirgin olan üç kavram, şerîat, zühd ve fakrdır. Amelen Şâfiî ve îtikāden Eş’arî olan İbn Hafîf, tasavvuf tarihinde Cüneyd-i Bağdâdî ile tesiri artan Bağdad mektebinin tâkipçisidir ve bu mektebin kabulleri çerçevesinde faaliyet sürdürmüştür. Ancak tasavvufla alâkalı risâleler te’lîf eden ve kendi îtikādî çizgisini eserlerinde yansıtan İbn Hafîf’in Eş’arîlik dışında Kerrâmiyye’den de etkilendiği anlaşılmaktadır. Bu makālede onun i’tikādî görüşleri, dönemi coğrafyasında hüküm süren mezhepler gözönünde tutularak incelenmiştir.