Dergiler / Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi / 2013 / Cilt: 2 - Sayı: 32
Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî'nin Halifelerinden Şeyh Hâlid-i Cezerî ve Basret Dergâhı
- Sayfa
- 139–167
- DOI
- —
Özet
Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdînin önde gelen halîfelerinden biri olan Şeyh Hâlid-i Cezerî (ö. 1839) Gabar Dağının üzerinde bulunan Basret Köyünde 1820li yıllarda kurduğu dergâh ve medrese ile Nakşbendîliğin Güneydoğu Anadolu bölgesinde yayılmasına büyük katkı sağlamıştır. Basret Dergâhı, Nehri, Tavila, Norşin ve Arvas dergahları gibi bölgenin en önemli merkezlerinden biri olmuş- tur. Şeyh Sâlih-i Sıpkî (ö. 1852), Sıbğatullah Arvâsî (ö. 1870 ), Hâmid-i Mardinî (ö. 1882) gibi tanınmış sûfîler burada eğitim almışlardır. Bu makalede Basret Dergâhının kurucusu olan Şeyh Hâlid-i Cezerînin hayatı kısaca ele alındıktan sonra Basret Dergâhının tarihi, şeyhleri ve süreç içerinde bu dergâhtan ayrılan kollar hakkında bilgi verilmeye çalışılacaktır.
Abstract
The lodge and madrasa established by Sheikh Khalid-i Jazarî (d.1839) who was one of the prominent caliphs/successors of Sheikh Mawlana Khalid-i Baghdadi (d. 1826), in the village of Basret Village on the mountain of Gabar around the 1820s made great contributions to the spread of Naqshbandi order in the South Eastern Anatolia. Basret Dervish Lodge has been one of the most important centers of Naqshbandi Order in this region like the lodges of Nehri, Tavila, Arvas and Norşin. Sheikh Salih-i Sıpki (d. 1852), Sıbgatullah Arvâsî (d. 1870) and Sheik Hamid-i Mardinî who is also known as Shah of Mardin, were received their education in Basret Dervish Lodge. In this article after shortly dealing with Sheikh Khâlid-i Jazarîs life, we will present a short history of the Basret Lodge, its sheikhs, and try to give information about the branches separated from this lodge.