BATTAL GAZİ DESTANI'NDA DİNÎ UNSURLAR ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Özet

Anadolu Selçukluları devrinde Anadolu'daki içtimaî şartlar dinî bir edebiyat ile birlikte destanî bir edebiyatın gelişmesini de sağlar. Anadolu serhatlerindeki TürkBizans mücadeleleri bazı destanî mahsuller doğurur. Bizans edebiyatında Akritas destanını doğuran bu devamlı savaşlar, Türkler arasında da Battal Gazi, Danişmend Gazi gibi destanî ürünler vücuda getirir. Battal Gazi Destanı Türk edebiyatının en çok tanınan ve bilinen destanlarından biridir. Battal Gazi Destanı hakkında pek çok yerli ve yabancı araştırmacı çalışma yapmıştır. Sadeleştirilerek hikâye ve roman hâline getirilmiş, hatta sinema filmi yapılmış ve yeni nesillerin hizmetine sunulmuştur. Türkler Battal'a gazilik sıfatını layık görmüş ve onu yüzyıllardır hayalinde böyle yaşatmıştır. Onu Hz. Muhammed'in soyuna da bağlayarak seyyit unvanını vermiştir. Türkler, Anadolu'nun fethinden sonra yoğunlaşan Türk-Bizans mücadeleleri sürecinde bu unutulmaz kahramanı sembolleştirmişlerdir. Çalışmamızda Battal Gazi Destanı'nda dinî unsurların varlığı incelenmiştir. İnceleme sonucunda, destanda İslam'ın etkisinin kendisini hissettirdiği görülmüştür.

Abstract

Social conditions of Anatolia provide not only the development of a religious literature but also a legendary literature in the period of Anatolian Selçuklu. The battles between Turks and Byzantium in Anatolian borders create some legendary products. These continuous battles which form Akritas Epic in Byzantine literature create legendary products like Battal Gazi's Epic and Danişmend Gazi's Epic among Turks. One of the most well-known and known epics of Turkish literature is the epic of Battal Gazi, too. Many domestic and foreign researchers has made work about the epic of Battal Gazi. It was simplified and made into stories and novels, even its movie was made and it was presented to the new generations' service. Turks gave Battal to the veteran title and they lived him in their dreams for centuries. Connecting him to the descendants of Hadrat Muhammad Turks gave him the adjective sayyid. Turks symbolized him as an unforgettable hero in the process of the battles against Byzantium. In our study, the existence of religious elements in the Epic of Battal Gazi were examined. With the examination results, it was observed that the effects of Islam can be felt in the epic.