BİR AKTÖR, BİR MÜVERRİH: KÖPRÜLÜ VE İNALCIK'IN CUMHURİYET TÜRKİYE'SİNE BAKIŞI

Özet

Cumhuriyet döneminin iki önemli figürü, Fuad Köprülü ve Halil İnalcık yeni Türkiye Cumhuriyeti ve tek parti dönemine ilişkin kanaatlere sahiptir. Köprülü ve İnalcık arasında hoca-talebe münasebeti çerçevesinde söz konusu olan ilişki bir geleneğin sürekliliğini ifade eder. Bu anlamda, her iki figürün Cumhuriyet'in kuruluşuna ve tek parti dönemine bakışı ayrıca anlamlıdır. Köprülü ve İnalcık, Osmanlı devrinin son döneminde ayyuka çıkan köhnemiş düzenden yakınmaktadır ve çağdaşlaşma taraftarıdırlar. Atatürk'ün açtığı yolu önemsemekte olmalarına rağmen tek parti döneminin bazı uygulamalarına karşı tereddütle yaklaşmakta, özellikle tek parti dönemi kadrolarına karşı eleştiriler yöneltmektedirler. Bu çalışma, siyasi aktör kimliğiyle tarih yapan Fuad Köprülü'nün ve tarihçi sıfatıyla tarih yazan Halil İnalcık'ın döneme bakışını bir süreklilik içerisinde ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Abstract

Two figures, who are Fuad Köprülü and Halil İnalcık, are significantly a political actor and a historian in Turkish Republic. Both of them are concerned with single party term, have opinions new Turkish Republic. There is master-student relationship between Köprülü and İnalcık, so, they are fragments of all which sustain a tradition. In this sense, their aspect to Turkish Republic and single party term is also meaningful. Köprülü and İnalcık complains worn order that appeared in the last term of Ottoman era and they are supporter of becoming contemporary. Although both of figures give importance to way leaded by Atatürk, they look with hesitation to some application of single party term, particularly criticize to cadres of single party term. This study aims to exhibit Köprülü's and İnalcık's understanding to the epoch.