TÜRKİYE’NİN ARABULUCU ROLÜ: İRAN-AFGANİSTAN SINIR HAKEMLİĞİ

Özet

Arabuluculuk, devletler arasındaki uyuşmazlıklarda, taraflar açısından görüşayrılıklarını gidermek ve anlaşmazlığı çözüme bağlamak amacıyla üçüncü bir tarafınyardımda bulunması olarak tarif edilmektedir. Sovyet Türkistan’ından Belücistan’akadar uzanan Afganistan-İran Sınırının kesin olarak belirlenmemiş olması iki devletarasında çeşitli sorunlara yol açmıştı. Afgan ve İranlı yetkililer arasında Mayıs 1934’teimzalanan protokole göre iki devlet arasındaki sınır anlaşmazlığının hakemegötürülmesine karar verilmişti. Hakem olarak da Türkiye Cumhuriyeti’ne kararverilmişti. Türkiye, iki tarafın da kabul edebileceği bir çözüm için General Fahrettin(Altay) Paşayı görevlendirmişti. Bu çalışmanın amacı Türkiye’nin arabuluculuk rolünedeğinerek, İran-Afganistan Sınırını çözmesi ve bunun ikili ilişkilere yansımasınıdeğerlendirmektir.

Abstract

Mediation is described as third party assistance in resolving disputes between states and finding ways to solve the problem among the sides. The fact that the Afghanistan-Iran border, which extends from Soviet Turkestan to Baghdad, has not been precisely determined has led to various problems between the two states. According to the protocol signed between the Afghan and Iranian authorities in May 1934, it was decided that the border dispute between the two states would be referred to the arbitrator. It was decided that the arbitrator would be the Republic of Turkey. Turkey appointed General Fahrettin (Altay) Pasha to find a solution acceptable to both sides. The purpose of this study is to evaluate the Iran-Afghanistan border settlement and its reflection on bilateral relations, referring to Turkey's mediation role.