ADANA’DA MÜBADELE VE MÜLTECİ SORUNLARI

Özet

Cumhuriyet Döneminin en önemli ve en yoğun göç hareketi, 1923 yılındagerçekleştirilen Türk-Yunan halkları değişimidir. Bu değişimin sonucu 100 binTürkiyeli Rum Yunanistan’a gitmiş, yaklaşık 100 bin aileye mensup 400 bin Türk teAnadolu’ya göç etmiştir. Yunanistan ve Balkanlardan gelen göçmenlerin malları veiskânına ilişkin olarak çıkartılmış olan kanun doğrultusunda, mübadil olarak tanımlanangöçmenler ile mülteciler, Rumların bıraktıkları evlere, ticarethanelere, topraklara veterkedilmiş Ermeni mülklerine mesleklerine göre yerleştirilmişlerdir.Türkiye’ye gelmeden önce birçok sıkıntılar yaşayan mübadiller, Özellikle 1924yılından itibaren yapılan yerleşimlerinde sosyo-ekonomik sorunlarla karşılaştılar.Göçmenlerin büyük çoğunluğu geçmişten devralınan olumsuz ekonomik mirasınsancılarıyla kıvrandılar. Bazı göçmenler de yerleştirildikleri yerleri beğenmeyip, geçimve yaşam koşullarının daha iyi olduğu yerlere yöneldiler ve yeni arayışlar içinegirdiler.Bu çalışma mübadele kapsamında Adana 10. İskân Mıntıkası’na gelengöçmenlerin yerleşimleri sırasında yaşadıkları sorunları incelemeyi amaçlamaktadır.Türk Hükûmetinin göç ve iskân siyaseti ile lokâl sorunlar mevcut yazılı kaynaklardanve Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi’ndeki birinci el kaynakların ışığında ele alınıpincelenecektir.

Abstract

The most important and intensive migration movement of the Republican Period is the exchange of Turkish and people in 1923. As a result of this exchange, 100 thousand of Greeks of Turkish nationality went to Greece, and 400 thousand of Turks that belongs to about 100 thousand families migrated to Anatolia. Immigrants and refugees, defined as exchanged in the direction of the laws of the immigrants coming from Greece and the Balkans, were settled in the Greek’s abandoned houses, trading houses, lands, and abandoned Armenian properties left by the Greeks according to their occupations. Refugees, who have many problems before coming to Turkey, were faced with socio-economic problems especially in their settlements since 1924. The vast majority of immigrants are cursed by the suffering of the negative economic legacy inherited from the past. Some immigrants did not like the places they settled in, and went to places where livelihood and living conditions were better, and they went on a quest. This study aims to examine the problems being experienced by immigrants during their settlements that came to the Adana 10th Settlement Zone as a part of their exchange. The immigration and resettlement politics, and locational problems of the Turkish Government will be handled and examined in the light of existing written sources and first hand sources in the Prime Ministry Republican Archives.