TÜRKİYE’DE KIRSAL KESİMİN KALKINMASINDA ÖNEMLİ BİR MODEL: DEVLET ÜRETME ÇİFTLİKLERİ (1949-1960)

An Important Model For The Development Of Countryside In Turkey: State Hatcheries (1949-1960)

Özet

1949 yılında tesisinden 1960 yılına kadar olan dönemde Devlet ÜretmeÇiftliklerinin (DÜÇ) tarım üretimi faaliyetleri ve bu faaliyetlerin ekonomiye olanyansımaları çalışmanın konusunu teşkil etmektedir. Konu, Devlet Üretme ÇiftlikleriGenel Müdürlüğünün (DÜÇGM) kuruluşu ve görevleri (1949-1950); DÜÇ’nin üretimfaaliyetleri (1950-1960) ile sınırlandırılarak iki dönem dâhilinde ele alınmıştır.Türkiye’de DÜÇ’nin tarımsal faaliyetleri ve bu faaliyetlerin ekonomiye olan katkılarısayısal veriler üzerinde değerlendirilmiştir. Çalışmanın kaynak materyalini, Cumhuriyetarşivi belgeleri, resmi yayınlardan; zabıt ceridesi, kanunlar ve tutanak dergileri, resmigazete, istatistik yıllıkları, ayın tarihi ve dönemin süreli yayınları arasında yer alan tarımve ekonomi dergilerinin makaleleri oluşturmaktadır. Konu incelenirken, döneminTürkiye’sinde DÜÇ’nin tarım işletmeciliği ve damızlık üretimi alanında gerçekleştirdiğiçalışmalar göz önüne getirilerek gerekli değerlendirilmeler yapılmıştır. İnsanlarınbeslenme ihtiyaçlarının büyük bir bölümünün tarım üretimi ile karşılanması tarımı ülkeekonomisine katkı sağlayan önemli bir sektör haline getirmiştir. Bunun yanı sıra 1949 -1960 yılları arasında devlet üretme çiftliklerinde milyonlarca dekar arazinin ekilmesi vebu ekimden yüz binlerce ton hububat ve değişik ürünlerin yetiştirilmesi her konudaçiftçilere örnek teşkil etmektedir. İlgili alan yazınında bu konuda bir boşlukgörülmektedir. Bu konuya odaklanarak alandaki ihtiyaca cevap vermek bu çalışmayıyapmamızın temel amaçları arasında yer almıştır.

Abstract

This study deals with the agricultural production activities of State Hatcheries (SPF) and their effects on economy in Turkey from 1949, when they were established, to 1960. The subject is limited to and addressed under the following two periods: the establishment and duties of the General Directorate of State Hatcheries (GDSH) (1949- 1950) and the production activities of SPF (1950-1960). Evaluations on the agricultural activities of SPF and their contributions to economy have been made based on numeric data. The source material of the study consists of Republic archive documents and official publications such as proceedings of memorandum, laws, journals of official reports, official gazettes, statistical annuals, Ayın Tarihi journal (government’s dating publication), and articles from economy and agriculture magazines of the period. The relevant evaluations have been made considering the works performed by SPF within the context of agricultural sector and raising animals for breeding in Turkey in the relevant periods. The fact that a large part of people's nutritional needs is met by agricultural production has made agriculture an important sector contributing to the country's economy. In addition, millions of decares of arable land were cultivated in the state farms between 1949 and 1960, and hundreds of thousands of tons of cereals and various crops were cultivated from these hatcheries. This form an example for the farmers in every way. However, it is seen that there is a gap in the relevant literature. One of the main purpose of doing this research is to address this gap by focusing on this topic.