CUMHURİYET İDARESİNE GEÇİŞ SÜRECİNDE SİİRT’TE DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

Demografic Indicators in Siirt in the Transition Period to the Republican Administration

Özet

Modern devletlerin kurulmasıyla birlikte önemi iyice anlaşılmaya başlanan nüfusmeselesinin Osmanlı Devleti’nde gündeme gelmesi için XIX. yüzyılı beklemekgerekmiştir. Asker ve esnaf sayısının belirlenmesi ve vergi miktarlarının tespitedilebilmesi için yöneticilerin başlattıkları nüfus sayımı uygulamaları Osmanlı nüfusuile ilgili genel bir fikir vermekle birlikte bu nüfus sayımları somut ve ayrıntılı sonuçlarvermekten uzaktır. Modern istatistik yöntemlerinin gelişmeye başlaması ve ulus-devlettemelinde örgütlenen modern devletlerin tarih sahnesine çıktığı XX. y.y.’dan itibarendevlet yöneticileri nüfus olgusuna bambaşka anlamlar yüklemişlerdir. Gücünü,barındırdığı insan sermayesi ve niteliğinden alan modern devletler, nüfuslarını kayıtaltına almaya azami ölçüde dikkat etmiştir. Türkiye’de Cumhuriyet’in ilanından sonra,uzun yıllar süren savaşlardan sonra nüfusun ortaya çıkarılması noktasında bir anlamdabilanço değerlendirmesi yapmak için nüfus sayımına girişilmiştir. Türkiye nüfusununçeşitli parametreler dikkate alınarak kayıt altına alındığı 1927 nüfus sayımına göre,Cumhuriyet’in ilan edildiği yıl il statüsüne kavuşan Siirt’in de nüfus özelliklerini tespitedebilmek mümkündür. Bu çalışma kapsamında, XIX. y.y.’ın sonlarında Siirt’in sahipolduğu nüfus özelliklerine değinilip 1927 nüfus sayım sonuçlarına göre Siirt’in erkenCumhuriyet dönemindeki demografik durumu ile ilgili bulgulara yer verilmiştir.

Abstract

It has been necessary to wait until the 19th century for the population issue which is come to be understood with the establishment of modern states to come to the agenda of the Ottoman State. Population census implementations initiated by administrators to determine the number of troops and artisans and to determine the tax amounts are far from providing concrete and detailed results, while giving a general idea about the Ottoman population. As modern statistical methods have begun to develop and the modern states organized on the basis of nation-state have become the stage of history, from the 20th century the state administrators have completely attributed different meanings for the population. The modern states, which draw their strength from the human capital and the quality, have paid utmost attention to recording of their population. After the proclamation of the Republic in Turkey, in a sense, at the point of uncovering the population, census has been undertaken to make the balancesheet. According to the 1927 census, which recorded Turkey's population taking into account the various parameters, it is also possible to identify the population characteristics of Siirt, which has attained the status of province with the proclamation of the Republic. Within the scope of this study, the characteristics of the population of Siirt in the late 20th century were mentioned and the findings of Siirt in the early Republican period were included according to the 1927 census results.