ÜÇÜNCÜ SİNEMANIN TARİHSEL GELİŞİMİ VE TÜRKİYE’DEKİ GÜNCEL TARTIŞMALAR

Özet

Üçüncü Sinema, dünyanın sömürgeleştirilmiş ülkelerinde 1950’lerden sonra görülmeyebaşlayan bir sinema akımıdır. Üçüncü sinema üçüncü dünya diye tarif edilen ülkelerdekisinema biçimi olarak ortaya çıkmıştır. Üçüncü Sinema akımı, sermayeden bağımsız,gerçek hayat hikâyelerinin perdeye yansıdığı, üretim, gösterim ve dağıtım araçlarınınserbestçe dolaşımda olduğu bir sinema üretimidir. Bu sinema pratiğinin temel amacıdünyanın herhangi bir yerindeki emperyalist, otokratik ve sömürücü yönetim biçimlerinieleştirmektir. Bu sebeple militan ve devrimci bir sinema pratiğidir. Bu çalışma ilk olarakÜçüncü Sinema akımının tarihsel gelişim aşamalarına bakmaktadır. Sonra Türkiye’ninyakın tarihinde bu akımın özelliklerini taşıyan ne tip sanatsal ve fikirsel üretimlergerçekleştirilmiş onu ele almakta; araştırma kısmında da akımın Türkiye’deki güncelyansımaları belgesel filmler özelinde eleştirel söylem analizi metodunu kullanarakdeğerlendirme konusu yapmaktadır. Söz konusu yönetmenlerin belgeselleriincelendiğinde Üçüncü Sinema akımının özelliklerini üretim-gösterim ve dağıtımnoktasında taşıdığı tespit edilirken özellikle kent-taşra ayrımı, kentsel dönüşüm vemülkiyet hakkı, insan ve kadın hakları, fırsat eşitsizliği ve azınlık hakları gibi konularıişledikleri görülmüştür.

Abstract

Third Cinema is an art movement that started to be seen in the colonized countries of the world after 1950s. The Third Cinema movement is a cinema production independent of capital, in which real life stories are reflected on the screen, and the means of production, display and distribution are in free circulation. Its main purpose is to criticize imperialist, autocratic and exploitative forms of government. For this reason, it is a militant and revolutionary cinema practice. This study firstly looks at the historical development stages of the Third Cinema movement. Then what kind of artistic and intellectual production which have the properties of this trend in the recent history of Turkey in addressing it has been carried out; In some research using the method of critical discourse analysis of the current reflections on a special documentary films produced by Turkish directors in Turkey are subject to the assessment of their documentaries. When the documentaries of the directors were examined, it was determined that they dealt with issues such as urban-provincial distinction, urban transformation and property rights, human/women's rights, inequality of opportunity and the minortity rights.