Türkiye susam (Sesamum indicum L.)'larının morfometrik varyasyon analizi

Özet

Susam (Sesamum indicum L.) Türkiye'nin ikincil gen merkezi olması nedeniyle önemli bir üründür. Susam genetik kaynakları taşıdığı mevcut varyasyon nedeniyle de ıslah materyali olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle, Sesamum indicum L. örneklerinin morfolojik benzerlik ve farklılıkları analiz edilmiş ve Türkiye'nin farklı yörelerinden toplanan 90 susam örneği 46 karakter bakımından değerlendirilerek analizlenmiştir. Bu araştırmada çevrenin etkisini önlemek açısından varyasyonun kantitatif yönüj'991 yılı ana ürün koşullarında, aynı ekolojik şartlar altında elde edilen verilerle değerlendirilmiştir. Susam örneklerinde varyasyonun tanımlanmasında çoklu değişgen analizi kullanılmış, örnekler morfolojik parametreler yönünden incelenmiştir. Sekiz ana bileşende gruplar belirlenmiş ve analiz sonuçlan susam örneklerinin geniş bir varyasyon modeli sergilediklerini göstermiştir.

Abstract

Sesame (Sesamum indicum L.) is one of the important crop for Turkey that is secondary centre of diversity for this crop. Having great amount of diversity, the genetic resources of sesame used as source of breeding. Therefore, morphological similarity or dissimilarity of sesame was analysed. In this study, 90 sesame accession, which were collected from different sites of Turkey, were evaluated for 46 characters. Ecological differences affect morphology of sesame. So, quantitative aspects of variation were evaluated using plants grown under same conditions. Multivariate analysis was performed for diversity determination of sesame and morphometric parametres were examined. The distribution areas of sesame samples showed great diversity. The grouping were determined in eight principal components and the results of analys exibited broad morphological variation model of sesame.