Dergiler / ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi / 2002 / Cilt: 12 - Sayı: 1
Tozlayıcı olarak bal arısı kullanımının ayçiçeğinde verim ve kaliteye etkileri
- Sayfa
- 1–26
- DOI
- —
Özet
Bu araştırmanın amacını ayçiçeğinde an polinasyonunun verim ve yerim komponentleri ile ürün kalitesi üzerine etkilerini saptamak oluşturmuştur. Araştırma Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü (ETAE), Menemen-İzmir'de, 1997 ve 1998 yıllarında yürütülmüştür. Deneme split plot (bölünmüş parseller) olarak, tesadüf blokları deneme deseninde ve 3 tekerrürlü. olarak kurulmuştur. Deneme Konuları: 1. Ansız, izole olarak yetiştirilen ayçiçekleri; 2. Anlı parseller ve; 3. Doğal koşullarda, açıkta yetiştirilen ayçiçeği parselleri olmuştur. Süper-25, AS-503 hibrit çeşitleri ve ETAE tarafından geliştirilen açık döllenen EGE 2001 çeşidinin kullanıldığı deneme parsellerinde gözlenen ve ölçülen karakterler: Parsel verimi (g), 1000 tane ağırlığı (g), kabuk oranı (%), yağ oranı (%), protein oranı (%), tane boyu (mm) ve tane eni (mm) olmuştur. Deneme sonuçları değerlendirildiğinde anlı yetiştirmenin uygulandığı konuda her iki yılda da (1997 ve 1998) olmak üzere sırasıyla 444 kg/da ve 413 kg/da olarak en yüksek verim değerine ulaşılmıştır. Bununla birlikte arışız parsellerden 1997 ve 1998 yıllarında sırasıyla 349 kg/da ve 289 kg/da verim değerleri elde edilmiştir. Yıla ve çeşide göre değişmekle birlikte, genel olarak denemede yer alan her üç çeşidin verim değerlerine bakıldığında, arı (Apis mellifera L.) polinasyonu sağlanan parsellere açıkta yetiştirilen ve ansız parsellere göre yüksek verim değerlerine ulaşıldığı söylenebilir. Nitekim arı polinasyonunun ansız parsellere göre 1997 yılında % 31,83 - %82,01; 1998 yılında ise %18,75 - 68,60 arasında verim artışına neden olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak arı polinasyonunun yüksek verim değerleri yanında 1000 tane oranı, tane eni ve boyu, yağ ve protein oranları üzerinde etkili olduğu saptanmıştır.
Abstract
This research "was conducted to determine the effects of honeybee pollination on some economic characters of oil type sunflower varieties (Super-25, AS-503, and EGE 2001) in 1997 and 1998, at Aegean Agricultural Research Institute (AARI) in Menemen - İzmir. The experimental design was randomized block with split plot arrangement with three replications. The main plots were assigned to the polination treatments and the sub-plots for sunflower varieties. The plots of the treatments were 1) plots with honeybee pollination, 2) plots caged to exclude pollination, and 3) and open pollinated plots. The objectives of this research were to determine the effects of honeybee pollination on sunflower achene yield (kg/da), 1000-achene weight (g), oil percentage (%), protein percentage (%), hull percentage (%), and seed sizes. The, results of statistical analysis showed a significant difference among the treatments. The pollination efficiencies of Apis mellifera were investigated in insect-firooffield cages of sunflowers and compared with honeybee pollinated and,an open pollinated plots. Achene yield of honeybee pollinated plants of plots, an average, vere 444 and 413 in 1997 and 1998, respectively. All cullivars showed a significant increase in yield in the presence of bees. Achene yield on honeybee pollinated plants of 3different sunflower varieties was, on average, 95% higher than on plots caged to exclude bees in 1997 and was 124% in 1$98- In general yields were higher on plots pollinated by honeybees than on those caged to exclude bees and open pollinated plants; but the difference varied between cultivars, and between years. It is concluded that the use of honeybees for sunflower pollination were also effective on the seed size, WOO achene weight, oil and protein content of oil seed sunflowers.